Thứ Ba, 18 tháng 12, 2007

Kỷ niệm thời đi học

TRI ÂN MỘT NGƯỜI THẦY THỈNH GIẢNG

Chắc nhiều thế hệ sinh viên ngành báo chí trường ĐH KHXH&NV TP.HCM không quên được hình ảnh một nhà báo lão thành lên lớp hai môn Nghị luận báo chíLao động phóng viên ở những học kỳ cuối. Nhìn mái tóc bạc trắng đẹp lão, nghe giọng nói sang sảng, chúng tôi thường cảm nhận được ở thầy là một nhà báo đầy trách nhiệm, bản lĩnh, tài năng và một thầy giáo đầy tâm huyết, yêu học trò và cũng không kém nghiêm khắc.
Thú thật, hồi còn đi học, tôi chưa hiểu hết những gì thầy giảng. Về lý thuyết, có cái tôi chưa nắm bắt được; về thực hành, phần nhiều nó xa lạ với một người chưa viết báo chuyên nghiệp. Bởi thế, tôi kính trọng thầy ở sự nhiệt tâm, sự nghiêm túc trong công việc hơn là ở sự lĩnh hội đầy đủ, bổ ích. Dù vậy, thầy luôn làm tôi và nhiều bạn học khác, say sưa với những câu chuyện về quá trình tác nghiệp để ra đời một tác phẩm báo chí. Không đơn giản là sự nể phục của một đám sinh viên chưa quen viết báo với một nhà báo đã gần 50 năm trong nghề. Đằng sau đó là sự kính trọng một thái độ làm việc, một bản lĩnh của người cầm bút. Đó là một tấm gương sáng để chúng tôi học tập. Điều này cũng nói rõ, không phải giảng viên thỉnh giảng là nhà báo nào chúng tôi cũng có sự kính trọng đầy đủ đó.
Khi ra trường, bắt đầu đi làm báo, tôi càng thấm thía những lời dạy của thầy ở môn Lao động phóng viên cùng những câu chuyện tưởng phiếm nhưng là cả một kinh nghiệm xương máu. Tất nhiên, không phải kinh nghiệm nào của thầy tôi cũng học tập được cả, nhưng cái chính là thái độ với nghề nghiệp: sự tận tâm, tinh thần trách nhiệm, ý thức học hỏi…
Hồi năm 2001, tôi bắt đầu tham gia cộng tác trên Nghề báo, khi đó thầy Hồng Phương còn làm Tổng Biên tập. Nhìn ngoài bì thư chữ “kính gửi thầy”, thầy đã gọi điện hỏi thăm ngay. Thú thật đến bây giờ, dù cộng tác cho nhiều tờ báo nhưng rất ít khi có người biên tập (đừng nói chi đến tổng biên tập!) gọi điện đến. Được động viên, tôi rất tích cực viết. Nhiều khi thầy gọi điện hỏi thăm tình hình công việc, mời đến toà soạn chơi, rồi khuyến khích cộng tác. Bởi vậy, tôi cũng nhiệt tình gửi bài. Có bài thầy góp ý thẳng: nên đặt vấn đề lại; có bài nói bảo: chuyện này đã nói nhiều rồi, nên viết theo hướng khác; có bài thầy nói luôn: nên viết lại… Đọc lại những bài được đăng, tôi thấy sự công phu biên tập của thầy để bài viết được “chỉnh” hơn, trơn tru hơn. Đó cũng là điều khiến tôi học tập, khi sau này có dịp tham gia làm công tác biên tập ở một vài tờ báo, một số công trình khoa học. Tôi nhận thấy rằng, biên tập không chỉ chọn đăng hay không đăng, sửa cho đúng (quan điểm, đường lối đã đành, cả ý tứ, ngữ pháp, chính tả…), mà còn làm sao cho bài viết hay hơn, sống động hơn, nhưng không làm sai lệch ý của người viết. Có lần tôi viết bài về TS Thái Nguyễn Bạch Liên khi cây bút nổi tiếng này qua đời với tựa đề “Một bông sen trắng đã rụng”, thầy sửa lại: “Một bông sen trắng chỉ còn tỏa hương”. Cái tít sau tuy có dài hơn nhưng vẫn đảm báo ý “sen trắng” – trong chữ Bạch Liên – mà lại hay hơn vì thêm được ý “còn tỏa hương”. Như thế là đúng quá, không chỉ đúng với ý trong bài mà còn đúng cả với những gì nhà báo này để lại cho những người viết báo trẻ nói riêng và các nhà báo nói chung về tinh thần làm việc, ý thức học tập.
Có vài dịp tham dự các lớp tập huấn, gặp lại thầy, thầy mừng lắm, hỏi han rất nhiều. Nghe thầy giảng lại những bài học cũ, tôi như sáng ra nhiều điều, đơn giản bởi vì ngày trước học tôi chưa có thực tiễn mà vốn lý thuyết cũng còn hạn chế. Bây giờ, qua chục năm viết lách, tôi tự tích lũy cho mình một số vốn liếng về nghề, nên rất dễ tiếp thu. Tôi thấy càng kính mến và quý trọng thầy hơn.
Năm trước, nhân dịp triển lãm ảnh, thầy gọi điện tôi đến dự. Nhân lúc vắng người xem, thầy trò tâm sự với nhau nhiều điều. Đến từng bức ảnh, thầy kể rành rọt quá trình sáng tác, rồi hỏi: “Cậu nghĩ thế nào?”. Tôi thật thà nêu những suy nghĩ của mình đối với từng bức ảnh. Có cái thầy gật gù, có cái thầy nói thêm như là một sự định hướng cho tôi hiểu rõ… Bỗng nhiên, tôi không còn cảm giác mình là một đứa học trò nhỏ của thầy nữa…

Không có nhận xét nào: