Thời sự và suy nghĩ

TỪ CHUYỆN TĂNG GIÁ BÁO

Từ tháng 3, đồng loạt các nhật báo Tuổi trẻ, Thanh niên và Người lao động tăng giá bìa từ 1.300đ/tờ lên 1.800đ/tờ, tức là 500đ/tờ. Xét về mức tăng, đây là sự tăng “chóng mặt”, với tỉ lệ 38,46%, tức cao hơn nhiều so với giá vàng, giá xăng dầu hay nhà đất trong một lần tăng! Tuy nhiên, nếu chia bình quân cho 10 năm (thời gian tồn tại giá 1.300đ của báo Tuổi trẻ) thì mỗi năm chỉ tăng có 3,846%, tức thấp hơn nhiều so với lạm phát, càng thấp hơn nhiều so với giá nhà đất, giá vàng, hay giá xăng dầu. So sánh vậy để thấy, sự trượt giá là không hề nhỏ, cũng như tính ổn định của giá các tờ báo này.
Điều đáng nói là khi quyết định tăng giá báo, BBT các báo đều có thư gửi bạn đọc “xin phép được tăng giá” với tinh thần mong được sự thông cảm và ủng hộ của người đọc. Các báo cũng không “hồi tố” đối với những người đã đặt báo dài hạn mà vẫn giữ giá cũ. Trong khi đó, giá cả những mặt hàng, các dịch vụ thiết yếu lại tăng theo kiểu “đùng một cái”, hoàn toàn bất ngờ khiến không ai trở tay kịp. Chẳng hạn giá xăng dầu, có khi chính lãnh đạo Bộ Tài chính còn tuyên bố chưa tăng giá thì “đùng một cái” giá tăng mười mấy phần trăm ngon ơ, làm hàng loạt hàng hóa khác cũng “nhảy theo”.
Dẫu biết nền kinh tế nước ta đang mang tính thị trường, giá cả vận động theo thị trường, với quy luật cung cầu khắc nghiệt. Nhưng thực tế, mức thu nhập của người lao động lại không theo quy luật cung cầu ấy, cứ “tà tà tiến”, năm này tháng nọ mà chẳng lên được bao nhiêu. Chẳng hạn, một chuyên viên (trình độ đại học), lương khởi điểm là 2,34 (đã qua tập sự), 3 năm sau mới tăng được một bậc nữa, lên 2,67, 3 năm tiếp theo tăng lên 3,06. Nếu tính trong 6 năm ấy, kể từ năm 2001, lương tối thiểu tăng từ 210.000 lên 540.000đ, thì người ra trường lãnh lương từ 390.600đ (thời điểm năm 2001, hệ số khởi điểm chỉ có 1,86) thì năm 2008 lĩnh được 1.652.400 đ, tăng 4,23 lần, bình quân 70% năm. Mức tăng này tưởng là cao nhưng kỳ thực không đáp ứng được nhu cầu cuộc sống. Có thể thấy sự cố gắng của chính phủ rất lớn đối với người lao động trong khu vực nhà nước, thế nhưng người lao động tự do, người làm việc ở khu vực tư nhân, nông dân… thì ai quan tâm đến họ? Vai trò điều tiết của nhà nước càng lúc phải càng thể hiện rõ nét hơn, để không chỉ người dân không bị sốc với những sự tăng giá đột ngột mà chính là giúp họ có tích lũy, nâng cao chất lượng cuộc sống, tái sản xuất và học tập nâng cao trình độ chuyên môn.
Xét kỹ, tăng giá báo thêm 500đ (mua lẻ sẽ là 2.000 – 2.500đ) thực ra không đáng kể. Nhưng đó là một “giọt nước làm tràn li” trong cơn bão tăng giá hiện nay. Dường như đã đến lúc ta phải sống chung với bão, có điều ta không hề biết bao giờ cơn bão này sẽ tan vì không có cơ quan dự báo nào có khả năng dự đoán tình hình giá cả của ngay mai!