ĂN VÓC HỌC HAY!
Cha ông ta đã đúc kết được một kinh nghiệm rất hay về học tập. Đó là “ăn vóc học hay”, tức là ăn khỏe thì mới học giỏi, hàm ý là phải ăn cho no mới có sức học tập. Dân gian cũng có không ít chuyện về điều này.
Thế nên chẳng có gì lạ khi nhiều nơi học sinh phải bỏ học vì thiếu ăn. Dù người ta đã đưa ra nhiều lý do, như chương trình học quá nặng, biện pháp “siết” chất lượng nên nhiều học sinh học không nổi, sự thiếu quan tâm của gia đình, giáo viên chưa sâu sát… Tất cả những lý do đó đều có, đều đúng (nhưng với từng nơi thì có mức độ khác nhau) nhưng dường như chưa thuyết phục bằng lý do thiếu ăn. “Có thực mới vực được đạo”, “dĩ thực vi thiên” (hoặc “tiên”)… chẳng phải cũng là những đúc kết thuyết phục khác về tầm quan trọng của cái ăn hay sao? Bởi vậy, khi cái bụng chưa no thì thật khó mà nghĩ ngợi đến việc học chữ, đến tương lai.
Thực ra “thiếu ăn” không đơn giản chỉ là vấn đề thiếu cơm gạo để cho no bữa. Đó là sự nghèo khó, tuy đã giảm nhiều nhưng không phải là đã hết phổ biến hiện nay, nhất là ở các vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Ở đó, bà con chỉ chăm bẳm vào ruộng vườn nhưng nhiều nơi nông dân thiếu đất canh tác, thiếu vốn để đầu tư, thiếu cán bộ hướng dẫn kỹ thuật... Ở đó, giá cả nông sản bấp bênh, có khi thu không đủ bù chi hoặc lời lãi rất ít… Ở đó, sự quan tâm, định hướng, hỗ trợ của chính quyền địa phương còn hạn chế, thậm chí còn nông dân buộc phải đóng nhiều khoản phí bất hợp lý… Ở đó, do cơ sở hạ tầng còn thấp kém, sự đầu tư của các doanh nghiệp còn ít, mức sống và chất lượng sống của người dân thấp, dẫn đến dân trí cũng chưa cao… Tất cả những điều đó ít nhiều làm người dân xem nhẹ việc học tập của con cái, coi việc học biết chữ hoặc học cao hơn cũng vô ích, hoặc không có ý nghĩa bằng việc kiếm sống. Đã vậy, đầu tư cho con em đi học không chỉ vừa tốn kém mà còn mất đi một người lao động trong gia đình. Tức là, việc đi học vốn đã không có lợi mà còn trở nên có hại.
Nêu ra những điều đó không phải đổ lỗi cho người dân, mà lẽ ra lỗi này thuộc về chính quyền các cấp ở địa phương. Chính Bác Hồ đã nói: Nếu dân đói thì chính phủ có lỗi… Lỗi ở đây không chỉ sự yếu kém, hạn chế trong việc quản lý, định hướng để nâng cao đời sống của người dân mà còn có sự quan liêu, xa dân. Thử hỏi, có phải chủ tịch xã nào cũng nắm rõ xã nhà có bao nhiêu hộ nghèo, nắm rõ hoàn cảnh của từng gia đình để có biện pháp hỗ trợ cho phù hợp, biết có bao nhiêu trẻ trong độ tuổi đi học, có bao nhiêu trẻ có nguy cơ bỏ học…? Thử hỏi, vai trò của hội đồng giáo dục địa phương, vốn luôn có người đứng đầu địa phương làm chủ tịch hội đồng, phát huy đến đâu trong việc giúp trẻ em trên địa bàn học tập tốt (thay vì chỉ làm mỗi việc vận động suông)? Thử hỏi, có lãnh đạo địa phương nào từ chức hay cảm thấy có lỗi khi trên địa bàn có nhiều trẻ em thất học hoặc phải bỏ học giữa chừng? Thử hỏi, việc thực hiện khẩu hiệu “giáo dục là quốc sách hàng đầu” được các địa phương thực hiện ra sao, hay chỉ cứ nêu trong các văn bản, nghị quyết rồi để thực tế ra sao thì ra?...
Sẽ tạo ra một vòng luẩn quẩn: nghèo đói thì thất học, thất học lại dẫn đến nghèo đói. Sẽ thật khó chấm dứt cái vòng này nếu không có sự chủ động, tích cực và đột phá của chính quyền các cấp. Trước hết phải giải quyết cái ăn của bà con, đừng để trẻ bụng đói đến trường, cũng đừng để cha mẹ nhịn đói mà cho con đi học. Khi đó cái chữ thật khó “vào”, mà cũng khó trở thành động lực mang tính phổ biến để nâng cao chất lượng giáo dục, tức đó thúc đẩy nâng cao đời sống kinh tế.
Chuyện ngụ ngôn kể rằng tên phú thương đã quát mắng con lừa thậm tệ vì y cho rằng chỉ có bỏ chiếc áo lên lưng mà con lừa đã sụm. Hắn ta không thèm để ý rằng trước đó hắn đã chất lên con lừa đủ thứ cho vừa lòng tham của mình. Căn bản là con lừa đã bị quá sức. Tôi tin rằng bao nhiêu khó khăn của người dân hiện nay là có thực (nhất là trong lúc giá cả đang leo thang như hiện nay), nên thêm một khoản học phí cho con em (mà học phí cũng đang có đề án tăng) cũng đã quá sức với họ.
Hãy giúp sức cho người dân của mình. Hãy cho trẻ được ăn no trước khi đến trường. Chẳng phải ngay cả Phù Đổng là con nhà trời khi vươn vai trở thành người khổng lổ cũng phải ăn một lúc mấy nồi cơm, mấy nong cà đó sao?
Cha ông ta đã đúc kết được một kinh nghiệm rất hay về học tập. Đó là “ăn vóc học hay”, tức là ăn khỏe thì mới học giỏi, hàm ý là phải ăn cho no mới có sức học tập. Dân gian cũng có không ít chuyện về điều này.
Thế nên chẳng có gì lạ khi nhiều nơi học sinh phải bỏ học vì thiếu ăn. Dù người ta đã đưa ra nhiều lý do, như chương trình học quá nặng, biện pháp “siết” chất lượng nên nhiều học sinh học không nổi, sự thiếu quan tâm của gia đình, giáo viên chưa sâu sát… Tất cả những lý do đó đều có, đều đúng (nhưng với từng nơi thì có mức độ khác nhau) nhưng dường như chưa thuyết phục bằng lý do thiếu ăn. “Có thực mới vực được đạo”, “dĩ thực vi thiên” (hoặc “tiên”)… chẳng phải cũng là những đúc kết thuyết phục khác về tầm quan trọng của cái ăn hay sao? Bởi vậy, khi cái bụng chưa no thì thật khó mà nghĩ ngợi đến việc học chữ, đến tương lai.
Thực ra “thiếu ăn” không đơn giản chỉ là vấn đề thiếu cơm gạo để cho no bữa. Đó là sự nghèo khó, tuy đã giảm nhiều nhưng không phải là đã hết phổ biến hiện nay, nhất là ở các vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Ở đó, bà con chỉ chăm bẳm vào ruộng vườn nhưng nhiều nơi nông dân thiếu đất canh tác, thiếu vốn để đầu tư, thiếu cán bộ hướng dẫn kỹ thuật... Ở đó, giá cả nông sản bấp bênh, có khi thu không đủ bù chi hoặc lời lãi rất ít… Ở đó, sự quan tâm, định hướng, hỗ trợ của chính quyền địa phương còn hạn chế, thậm chí còn nông dân buộc phải đóng nhiều khoản phí bất hợp lý… Ở đó, do cơ sở hạ tầng còn thấp kém, sự đầu tư của các doanh nghiệp còn ít, mức sống và chất lượng sống của người dân thấp, dẫn đến dân trí cũng chưa cao… Tất cả những điều đó ít nhiều làm người dân xem nhẹ việc học tập của con cái, coi việc học biết chữ hoặc học cao hơn cũng vô ích, hoặc không có ý nghĩa bằng việc kiếm sống. Đã vậy, đầu tư cho con em đi học không chỉ vừa tốn kém mà còn mất đi một người lao động trong gia đình. Tức là, việc đi học vốn đã không có lợi mà còn trở nên có hại.
Nêu ra những điều đó không phải đổ lỗi cho người dân, mà lẽ ra lỗi này thuộc về chính quyền các cấp ở địa phương. Chính Bác Hồ đã nói: Nếu dân đói thì chính phủ có lỗi… Lỗi ở đây không chỉ sự yếu kém, hạn chế trong việc quản lý, định hướng để nâng cao đời sống của người dân mà còn có sự quan liêu, xa dân. Thử hỏi, có phải chủ tịch xã nào cũng nắm rõ xã nhà có bao nhiêu hộ nghèo, nắm rõ hoàn cảnh của từng gia đình để có biện pháp hỗ trợ cho phù hợp, biết có bao nhiêu trẻ trong độ tuổi đi học, có bao nhiêu trẻ có nguy cơ bỏ học…? Thử hỏi, vai trò của hội đồng giáo dục địa phương, vốn luôn có người đứng đầu địa phương làm chủ tịch hội đồng, phát huy đến đâu trong việc giúp trẻ em trên địa bàn học tập tốt (thay vì chỉ làm mỗi việc vận động suông)? Thử hỏi, có lãnh đạo địa phương nào từ chức hay cảm thấy có lỗi khi trên địa bàn có nhiều trẻ em thất học hoặc phải bỏ học giữa chừng? Thử hỏi, việc thực hiện khẩu hiệu “giáo dục là quốc sách hàng đầu” được các địa phương thực hiện ra sao, hay chỉ cứ nêu trong các văn bản, nghị quyết rồi để thực tế ra sao thì ra?...
Sẽ tạo ra một vòng luẩn quẩn: nghèo đói thì thất học, thất học lại dẫn đến nghèo đói. Sẽ thật khó chấm dứt cái vòng này nếu không có sự chủ động, tích cực và đột phá của chính quyền các cấp. Trước hết phải giải quyết cái ăn của bà con, đừng để trẻ bụng đói đến trường, cũng đừng để cha mẹ nhịn đói mà cho con đi học. Khi đó cái chữ thật khó “vào”, mà cũng khó trở thành động lực mang tính phổ biến để nâng cao chất lượng giáo dục, tức đó thúc đẩy nâng cao đời sống kinh tế.
Chuyện ngụ ngôn kể rằng tên phú thương đã quát mắng con lừa thậm tệ vì y cho rằng chỉ có bỏ chiếc áo lên lưng mà con lừa đã sụm. Hắn ta không thèm để ý rằng trước đó hắn đã chất lên con lừa đủ thứ cho vừa lòng tham của mình. Căn bản là con lừa đã bị quá sức. Tôi tin rằng bao nhiêu khó khăn của người dân hiện nay là có thực (nhất là trong lúc giá cả đang leo thang như hiện nay), nên thêm một khoản học phí cho con em (mà học phí cũng đang có đề án tăng) cũng đã quá sức với họ.
Hãy giúp sức cho người dân của mình. Hãy cho trẻ được ăn no trước khi đến trường. Chẳng phải ngay cả Phù Đổng là con nhà trời khi vươn vai trở thành người khổng lổ cũng phải ăn một lúc mấy nồi cơm, mấy nong cà đó sao?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét