KHÔNG THỂ HẾT CHẠY CHỨC KHI CÒN… CHẠY ĐƯỢC!
Thực tế hiện nay, các cơ quan đảng và chính quyền đã có nhiều biện pháp để việc bổ nhiệm, đề bạt, luân chuyển cán bộ diễn ra công khai, minh bạch và “đúng người đúng ghế”. Chẳng hạn “chuẩn hóa” cán bộ là một ví dụ. Đối với nhiều chức danh, bên cạnh trình độ (bằng cấp) chuyên môn, trình độ lý luận chính trị vẫn còn những yêu cầu khác như độ tuổi, là đảng viên hay không, lịch sử chính trị (của bản thân và gia đình, thường gọi là lý lịch)… Hay, quy trình thực hiện công tác cán bộ cũng khá chặt chẽ. Một người được bổ nhiệm, đề bạt thường là cán bộ được quy hoạch từ trước với nhiều thủ tục không đơn giản. Sau đó là bước lấy ý kiến cấp ủy và quần chúng nơi người đang công tác, sinh hoạt; sự bàn bạc trong cấp ủy và lãnh đạo cấp trên trực tiếp, với sự tham mưu của những người làm công tác tổ chức cả cơ quan đảng và chính quyền… Có trường hợp thậm chí còn phức tạp hơn (như bổ nhiệm lãnh đạo các cơ quan báo chí, ngoài những bước kể trên còn phải có sự đồng ý của lãnh đạo Bộ Thông tin – Truyền thông). Trải qua bao nhiêu đó bước mới đến có được quyết định bổ nhiệm, đề bạt. Như vậy, nếu việc chuẩn hóa và quy trình thực hiện được tiến hành chặt chẽ, dân chủ, minh bạch thì sẽ rất khó có xảy ra nạn chạy chức. Bởi vì, người có thực tài không cần “chạy” vì họ thường có lòng tự trọng và cũng không câu nệ là “làm chỗ nào”. Đồng thời, với bao nhiêu đó thủ tục, người nào muốn “chạy” cũng không dễ dàng chút nào.
Nhưng trong thực tế, các quy định đã không được tôn trọng và thực hiện đầy đủ. Nói chuẩn hóa nhưng vẫn có không ít “ngoại lệ”. Chẳng hạn, khi bàn nhân sự trước mỗi kỳ đại hội đảng bộ các cấp, người được cơ cấu tham gia ban chấp hành thường có quy định là phải đủ tuổi tham gia ít nhất một nhiệm kỳ nữa, người mới tham gia ban chấp hành phải còn có thể tham gia hai nhiệm kỳ nữa. Thế nhưng vẫn có “trừ trường hợp”, như cán bộ quy hoạch là chủ chốt, cán bộ nữ, cán bộ người dân tộc thiểu số… thì không hoàn toàn tuân theo “khung”đó. Hay, bổ nhiệm một người vào một chức danh nào thường người đó phải có đủ tuổi để làm hết nhiệm kỳ. Thế nhưng vẫn có ngoại lệ như cán bộ kế cận chưa quy hoạch kịp, người đương nhiệm còn có thể phát huy được… thành ra người ta cứ giữ ghế. Tệ nhất là lẽ ra phải công khai, khách quan khi lấy ý kiến của quần chúng, đồng thời phải dân chủ, thẳng thắn trong việc đánh giá, nhận xét của cấp ủy khi giới thiệu nhân sự thì nhiều khi người ta “ngại”. Ngại bởi vì nhiều khi việc đó đã được đứng đầu “quyết” rồi, nói ra sợ bị coi là trái ý; ngại nói vì e rằng “đụng chạm”, nhất là với người mà nay mai có thể trở thành cấp trên của mình… Thành ra, có khi việc mà lẽ ra mọi người phải thẳng thắn trao đổi để có thể chọn được người giỏi, phù hợp vị trí thì người ta lại “ngậm miệng ăn tiền”!
Thực tế đó cho thấy các quy định không thể được phát huy một cách tích cực nếu những người thực hiện không làm tròn chức trách của mình. Chẳng hạn, trách nhiệm của cơ quan làm tổ chức là phải giới thiệu đúng người cho đúng chức danh, căn cứ các quy định đã có, bằng sự nhận xét công tâm thay vì chịu sự tác động từ ai đó. Hay, đã gọi là “chuẩn” thì không nên có ngoại lệ, vì từ đó có thể dẫn đến những tiền lệ.
Một điều rất quan trọng là cần lấy sự thực chất làm trọng. Như trong quy định về trình độ thì không nên chỉ dựa vào bằng cấp mà nên dựa trên năng lực thực sự, thông qua việc làm trước đó, thông qua chương trình, kế hoạch công tác mà người đó vạch ra cho vị trí công tác mới. Ngoài ra, các yêu cầu về nhân thân nên chỉ là để tham khảo, để cân nhắc chứ không phải là điểm quyết định, để tránh trường hợp “cầu thân” hoặc “gửi gắm”… Tức là phải lấy yếu tố “khả năng”giải quyết công việc hiện tại và sắp tới làm trọng thay vì chỉ dựa vào những điều khác.
Cuối cùng, nên tổ chức thi tuyển, một cách công khai, minh bạch. Đối với một chức danh, nên đề ra các tiêu chuẩn cụ thể về phẩm chất, năng lực sao cho có một số ứng viên có thể tham gia, từ đó chọn ra người xứng đáng nhất.
Tóm lại, các chức danh, vị trí đều tìm được người giỏi đảm trách thì chẳng những công việc được trôi chảy, có hiệu quả mà chính họ làm hạt nhân để thu hút những người khác đến với cơ quan, đơn vị. Nếu một người không cần chạy mà có được “ghế” thì thường họ có đủ tự trọng để không để người ta “chạy” cho những chiếc ghế khác!
Thực tế hiện nay, các cơ quan đảng và chính quyền đã có nhiều biện pháp để việc bổ nhiệm, đề bạt, luân chuyển cán bộ diễn ra công khai, minh bạch và “đúng người đúng ghế”. Chẳng hạn “chuẩn hóa” cán bộ là một ví dụ. Đối với nhiều chức danh, bên cạnh trình độ (bằng cấp) chuyên môn, trình độ lý luận chính trị vẫn còn những yêu cầu khác như độ tuổi, là đảng viên hay không, lịch sử chính trị (của bản thân và gia đình, thường gọi là lý lịch)… Hay, quy trình thực hiện công tác cán bộ cũng khá chặt chẽ. Một người được bổ nhiệm, đề bạt thường là cán bộ được quy hoạch từ trước với nhiều thủ tục không đơn giản. Sau đó là bước lấy ý kiến cấp ủy và quần chúng nơi người đang công tác, sinh hoạt; sự bàn bạc trong cấp ủy và lãnh đạo cấp trên trực tiếp, với sự tham mưu của những người làm công tác tổ chức cả cơ quan đảng và chính quyền… Có trường hợp thậm chí còn phức tạp hơn (như bổ nhiệm lãnh đạo các cơ quan báo chí, ngoài những bước kể trên còn phải có sự đồng ý của lãnh đạo Bộ Thông tin – Truyền thông). Trải qua bao nhiêu đó bước mới đến có được quyết định bổ nhiệm, đề bạt. Như vậy, nếu việc chuẩn hóa và quy trình thực hiện được tiến hành chặt chẽ, dân chủ, minh bạch thì sẽ rất khó có xảy ra nạn chạy chức. Bởi vì, người có thực tài không cần “chạy” vì họ thường có lòng tự trọng và cũng không câu nệ là “làm chỗ nào”. Đồng thời, với bao nhiêu đó thủ tục, người nào muốn “chạy” cũng không dễ dàng chút nào.
Nhưng trong thực tế, các quy định đã không được tôn trọng và thực hiện đầy đủ. Nói chuẩn hóa nhưng vẫn có không ít “ngoại lệ”. Chẳng hạn, khi bàn nhân sự trước mỗi kỳ đại hội đảng bộ các cấp, người được cơ cấu tham gia ban chấp hành thường có quy định là phải đủ tuổi tham gia ít nhất một nhiệm kỳ nữa, người mới tham gia ban chấp hành phải còn có thể tham gia hai nhiệm kỳ nữa. Thế nhưng vẫn có “trừ trường hợp”, như cán bộ quy hoạch là chủ chốt, cán bộ nữ, cán bộ người dân tộc thiểu số… thì không hoàn toàn tuân theo “khung”đó. Hay, bổ nhiệm một người vào một chức danh nào thường người đó phải có đủ tuổi để làm hết nhiệm kỳ. Thế nhưng vẫn có ngoại lệ như cán bộ kế cận chưa quy hoạch kịp, người đương nhiệm còn có thể phát huy được… thành ra người ta cứ giữ ghế. Tệ nhất là lẽ ra phải công khai, khách quan khi lấy ý kiến của quần chúng, đồng thời phải dân chủ, thẳng thắn trong việc đánh giá, nhận xét của cấp ủy khi giới thiệu nhân sự thì nhiều khi người ta “ngại”. Ngại bởi vì nhiều khi việc đó đã được đứng đầu “quyết” rồi, nói ra sợ bị coi là trái ý; ngại nói vì e rằng “đụng chạm”, nhất là với người mà nay mai có thể trở thành cấp trên của mình… Thành ra, có khi việc mà lẽ ra mọi người phải thẳng thắn trao đổi để có thể chọn được người giỏi, phù hợp vị trí thì người ta lại “ngậm miệng ăn tiền”!
Thực tế đó cho thấy các quy định không thể được phát huy một cách tích cực nếu những người thực hiện không làm tròn chức trách của mình. Chẳng hạn, trách nhiệm của cơ quan làm tổ chức là phải giới thiệu đúng người cho đúng chức danh, căn cứ các quy định đã có, bằng sự nhận xét công tâm thay vì chịu sự tác động từ ai đó. Hay, đã gọi là “chuẩn” thì không nên có ngoại lệ, vì từ đó có thể dẫn đến những tiền lệ.
Một điều rất quan trọng là cần lấy sự thực chất làm trọng. Như trong quy định về trình độ thì không nên chỉ dựa vào bằng cấp mà nên dựa trên năng lực thực sự, thông qua việc làm trước đó, thông qua chương trình, kế hoạch công tác mà người đó vạch ra cho vị trí công tác mới. Ngoài ra, các yêu cầu về nhân thân nên chỉ là để tham khảo, để cân nhắc chứ không phải là điểm quyết định, để tránh trường hợp “cầu thân” hoặc “gửi gắm”… Tức là phải lấy yếu tố “khả năng”giải quyết công việc hiện tại và sắp tới làm trọng thay vì chỉ dựa vào những điều khác.
Cuối cùng, nên tổ chức thi tuyển, một cách công khai, minh bạch. Đối với một chức danh, nên đề ra các tiêu chuẩn cụ thể về phẩm chất, năng lực sao cho có một số ứng viên có thể tham gia, từ đó chọn ra người xứng đáng nhất.
Tóm lại, các chức danh, vị trí đều tìm được người giỏi đảm trách thì chẳng những công việc được trôi chảy, có hiệu quả mà chính họ làm hạt nhân để thu hút những người khác đến với cơ quan, đơn vị. Nếu một người không cần chạy mà có được “ghế” thì thường họ có đủ tự trọng để không để người ta “chạy” cho những chiếc ghế khác!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét