XIN ĐỪNG GÂY THÊM ÁP LỰC CHO NGƯỜI THẦY!
Tôi hoàn toàn không ủng hộ biện pháp giáo dục bằng bạo lực, cả trong gia đình và nhà trường. Ai đó đã nói rằng, dùng đến bạo lực tức là ta đã bất lực trong việc giáo dục. Trong thực tế, với truyền thống xã hội ta, biện pháp roi vọt với tính chất răn đe (hơn là nhục hình gây đau đớn thể xác và nhục nhã về tinh thần) vẫn còn tồn tại và xét ở góc độ nào đó vẫn có những kết quả nhất định. Dù vậy, việc thầy giáo Đoàn Hoài Thanh (Tiền Giang) đánh học sinh đến gãy xương là điều thật khó chấp nhận và tha thứ!
Tuy nhiên, phải thừa nhận rằng làm nghề giáo ở nước ta hiện nay có rất nhiều áp lực, đáng được sẻ chia, thông cảm. Gia đình tôi có nhiều anh em làm giáo viên nên tôi ít nhiều hiểu được tình cảnh “trên đe dưới búa” của nghề này. Không giống như nhiều nghề nghiệp khác, nghề giáo được xã hội kỳ vọng và trọng vọng nên xã hội cũng có yêu cầu, đòi hỏi không nhỏ đối với người thầy. Dạy học không đơn thuần là công việc kiếm sống mà là một thiên chức cao cả, có nhiệm vụ đào tạo ra những thế hệ người có đủ trình độ văn hóa, phẩm chất, đạo đức để tham gia xây dựng đất nước. “Theo dõi, giám sát” chức trách này của người thầy trực tiếp là các cơ quan quản lý hành chính về giáo dục (từ bộ, sở đến phòng) và các trường học (bao gồm cả hiệu trưởng, hiệu phó, tổ trưởng bộ môn). Ngoài ra, việc giám sát còn có công tác thanh tra chuyên môn (đều thực hiện hàng năm), kiểm tra chéo giữa các trường với nhau, giữa các giáo viên trong tổ bộ môn với nhau.
heBên ngoài trường và ngoài sự quản lý nhà nước là phụ huynh học sinh. Thông thường, con học giỏi thì thầy ít được tiếng thơm nhưng con học kém, không ngoan thì phụ huynh hay “bắt lỗi” người thầy. Khi con điểm cao, được khen thưởng, người ta dễ dàng nói là đó là vì con họ học giỏi; khi con điểm kém, nghịch phá, người ta vừa đi xin điểm, xin lên lớp vừa trách người thầy không nghiêm, không biết dạy… Có người đã nói thẳng: không có học trò dốt chỉ có thầy dốt. Xin khoan bình luận nhận xét này nhưng rõ ràng sau những biện pháp quản lý có tính pháp lý thì sự giám sát của phụ huynh cũng tạo ra áp lực không nhỏ cho người thầy.
Thậm chí, hiện nay, với các quy định về quyền trẻ em, về luật giáo dục, một số trẻ em vin vào đó mà thiếu sự kính trọng, thiếu sự vâng lời đối với thầy cô. Thậm chí có trường hợp còn vô lễ, thách thức thầy cô.
Như vậy, so với trước đây, người thầy cùng lúc chịu nhiều “tầng áp lực”. Thử hỏi trong xã hội có nghề nghiệp nào chịu nhiều áp lực như thế mà lại kém ưu đãi như nghề giáo?
Tôi không bênh vực cho thầy Đoàn Hoài Thanh nhưng tôi đồng cảm với thầy, rằng: “Phụ huynh của các em có biết con mình thường xuyên trốn học không? Có biết con mình đến lớp mà không thuộc bài không? Có biết con mình đến lớp mà không làm bài tập do thầy cô yêu cầu không? Có biết con mình vô lễ với các thầy cô dạy trên lớp không?” Tức là, phụ huynh không nên “giao khoán” việc học của con mình “trọn gói” cho thầy cô mà phải có sự phối hợp, kiểm tra thật chặt chẽ. Lý do hết sức cơ bản, mỗi cha mẹ có một hoặc vài đứa con nhưng người thầy thì có nhiều học sinh để lo nên không người thầy nào có thể quan tâm con người khác bằng chính cha mẹ các em được. Mặt khác, sau giờ học trên lớp, người thầy cũng có gia đình riêng để chăm sóc thì không thể (và cũng không có trách nhiệm) “quản” các học trò của mình được mà việc này phải do phụ huynh thực hiện.
Có lẽ còn một điều mà thầy Thanh chưa nói, đó là sự quan tâm của các cấp chính quyền, của các đoàn thể và cả ngành giáo dục đối với việc học tập của học sinh trên địa bàn, trong khu vực, trong lĩnh vực mình phụ trách. Đó là phải tạo môi trường giáo dục lành mạnh, không có tệ nạn xã hội, hạn chế những hình thức giải trí kém văn hóa; chương trình học phải phù hợp (với lứa tuổi, với vùng miền, với hoàn cảnh kinh tế…); có sự giúp đỡ thiết thực đối với những trường hợp khó khăn, “cá biệt”… Tức là, nếu cả xã hội “trông” vào người thầy thì xã hội cũng nên “đứng sau lưng” người thầy để động viên, tạo điều kiện, giúp đỡ người thầy hoàn thành nhiệm vụ chứ không phải tìm cách “bắt lỗi” (kiểm điểm, cắt thi đua, không cho đứng lớp…). Có như vậy, người thầy mới yên tâm công tác, tránh được những “phút sai lầm” gây ra “phút đau lòng”!
Tôi hoàn toàn không ủng hộ biện pháp giáo dục bằng bạo lực, cả trong gia đình và nhà trường. Ai đó đã nói rằng, dùng đến bạo lực tức là ta đã bất lực trong việc giáo dục. Trong thực tế, với truyền thống xã hội ta, biện pháp roi vọt với tính chất răn đe (hơn là nhục hình gây đau đớn thể xác và nhục nhã về tinh thần) vẫn còn tồn tại và xét ở góc độ nào đó vẫn có những kết quả nhất định. Dù vậy, việc thầy giáo Đoàn Hoài Thanh (Tiền Giang) đánh học sinh đến gãy xương là điều thật khó chấp nhận và tha thứ!
Tuy nhiên, phải thừa nhận rằng làm nghề giáo ở nước ta hiện nay có rất nhiều áp lực, đáng được sẻ chia, thông cảm. Gia đình tôi có nhiều anh em làm giáo viên nên tôi ít nhiều hiểu được tình cảnh “trên đe dưới búa” của nghề này. Không giống như nhiều nghề nghiệp khác, nghề giáo được xã hội kỳ vọng và trọng vọng nên xã hội cũng có yêu cầu, đòi hỏi không nhỏ đối với người thầy. Dạy học không đơn thuần là công việc kiếm sống mà là một thiên chức cao cả, có nhiệm vụ đào tạo ra những thế hệ người có đủ trình độ văn hóa, phẩm chất, đạo đức để tham gia xây dựng đất nước. “Theo dõi, giám sát” chức trách này của người thầy trực tiếp là các cơ quan quản lý hành chính về giáo dục (từ bộ, sở đến phòng) và các trường học (bao gồm cả hiệu trưởng, hiệu phó, tổ trưởng bộ môn). Ngoài ra, việc giám sát còn có công tác thanh tra chuyên môn (đều thực hiện hàng năm), kiểm tra chéo giữa các trường với nhau, giữa các giáo viên trong tổ bộ môn với nhau.
heBên ngoài trường và ngoài sự quản lý nhà nước là phụ huynh học sinh. Thông thường, con học giỏi thì thầy ít được tiếng thơm nhưng con học kém, không ngoan thì phụ huynh hay “bắt lỗi” người thầy. Khi con điểm cao, được khen thưởng, người ta dễ dàng nói là đó là vì con họ học giỏi; khi con điểm kém, nghịch phá, người ta vừa đi xin điểm, xin lên lớp vừa trách người thầy không nghiêm, không biết dạy… Có người đã nói thẳng: không có học trò dốt chỉ có thầy dốt. Xin khoan bình luận nhận xét này nhưng rõ ràng sau những biện pháp quản lý có tính pháp lý thì sự giám sát của phụ huynh cũng tạo ra áp lực không nhỏ cho người thầy.
Thậm chí, hiện nay, với các quy định về quyền trẻ em, về luật giáo dục, một số trẻ em vin vào đó mà thiếu sự kính trọng, thiếu sự vâng lời đối với thầy cô. Thậm chí có trường hợp còn vô lễ, thách thức thầy cô.
Như vậy, so với trước đây, người thầy cùng lúc chịu nhiều “tầng áp lực”. Thử hỏi trong xã hội có nghề nghiệp nào chịu nhiều áp lực như thế mà lại kém ưu đãi như nghề giáo?
Tôi không bênh vực cho thầy Đoàn Hoài Thanh nhưng tôi đồng cảm với thầy, rằng: “Phụ huynh của các em có biết con mình thường xuyên trốn học không? Có biết con mình đến lớp mà không thuộc bài không? Có biết con mình đến lớp mà không làm bài tập do thầy cô yêu cầu không? Có biết con mình vô lễ với các thầy cô dạy trên lớp không?” Tức là, phụ huynh không nên “giao khoán” việc học của con mình “trọn gói” cho thầy cô mà phải có sự phối hợp, kiểm tra thật chặt chẽ. Lý do hết sức cơ bản, mỗi cha mẹ có một hoặc vài đứa con nhưng người thầy thì có nhiều học sinh để lo nên không người thầy nào có thể quan tâm con người khác bằng chính cha mẹ các em được. Mặt khác, sau giờ học trên lớp, người thầy cũng có gia đình riêng để chăm sóc thì không thể (và cũng không có trách nhiệm) “quản” các học trò của mình được mà việc này phải do phụ huynh thực hiện.
Có lẽ còn một điều mà thầy Thanh chưa nói, đó là sự quan tâm của các cấp chính quyền, của các đoàn thể và cả ngành giáo dục đối với việc học tập của học sinh trên địa bàn, trong khu vực, trong lĩnh vực mình phụ trách. Đó là phải tạo môi trường giáo dục lành mạnh, không có tệ nạn xã hội, hạn chế những hình thức giải trí kém văn hóa; chương trình học phải phù hợp (với lứa tuổi, với vùng miền, với hoàn cảnh kinh tế…); có sự giúp đỡ thiết thực đối với những trường hợp khó khăn, “cá biệt”… Tức là, nếu cả xã hội “trông” vào người thầy thì xã hội cũng nên “đứng sau lưng” người thầy để động viên, tạo điều kiện, giúp đỡ người thầy hoàn thành nhiệm vụ chứ không phải tìm cách “bắt lỗi” (kiểm điểm, cắt thi đua, không cho đứng lớp…). Có như vậy, người thầy mới yên tâm công tác, tránh được những “phút sai lầm” gây ra “phút đau lòng”!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét