TẬP CẢM ƠN, XIN LỖI VÀ… CƯỜI!
1. Một buổi chiều, trong lúc dừng xe trên đường Đinh Tiên Hoàng (phường Đakao) chờ người quen, tôi thấy hai người nước ngoài cầm tờ giấy nhìn nhìn ngó ngó, dường như muốn tìm địa chỉ nào đó. Trong lúc đó, anh lái taxi vẫn ngồi trong xe, “kiên nhẫn” chờ hai người khách hỏi đường. Thấy vậy, tôi bèn đem hết vốn tiếng Anh của mình ra để… hỏi thăm. Thì ra hai người này muốn tìm một người ở số 41 Đinh Tiên Hoàng (địa chỉ của một cơ sở đào tạo), nhưng địa chỉ mà mọi người đang đứng (do ông taxi chở đến) lại là một… quán kem! Thực ra, đoạn đường Đinh Tiên Hoàng chỉ riêng ở quận 1 đã có hai số 41 nên cả người lái taxi cũng bị… rối! Sau khi hỏi giúp ở những quanh đó, tôi hướng dẫn hai người khách quay trở lại đoạn đường thuộc phường Bến Nghé! Hai người nước ngoài liên tục nói câu “thank you” và khi đã lên xe rồi vẫn vẫy tay chào!
2. Trong một lớp tập huấn về ứng dụng ISO trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước, TS Lưu Văn Phú (trường Cán bộ Thành phố) luôn miệng nhắc đi nhắc lại: Một trong điều để nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác phục vụ nhân dân của các công chức nhà nước là phải cười nhiều hơn, cảm ơn nhiều hơn, xin lỗi nhiều hơn! Thoạt nghe, phía dưới lớp có nhiều người cười, nhưng qua mấy lần lặp lại, dường như mọi người thấm: cán bộ công chức ta hiện nay còn rất thiếu cả ba điều này, dù nhiều người có bằng cấp chuyên môn, chính trị… đầy mình. TS Lưu Văn Phú cũng dẫn nhiều kinh nghiệm “cười, cảm ơn và xin lỗi” ở một số nước tiên tiến để minh chứng cho nền hành chính vững mạnh và hiệu quả của họ.
Dưới lớp có ai đó nói khe khẽ: Làm quản lý mà cười với xin lỗi, không chừng bị “người ta” “đè đầu”! Thì ra, việc hạn chế biểu lộ tình cảm và nhận lỗi đi liền với một nhận thức về hoạt động phục vụ nhân dân! Đó là làm sao phải nghiêm nghị để người dân tự giữ khoảng cách khi tiếp xúc. Không chừng trong đó hàm cả ý để có thể “trị” được dân!
3. Dường như dấu ấn của một nền văn hóa nông nghiệp vẫn còn in đậm trong lối sống của người dân ở các đô thị. Cái tâm lý ngại khách sáo, rào đón và cả ít tỏ ra tôn trọng người khác (kể cả trong lòng rất tôn trọng) thể hiện rõ qua giao tiếp thông thường. Bởi vậy, có lần khi nhận được câu cảm ơn sau khi không thể chỉ được đường giúp tôi, một người phụ nữ đứng tuổi đã nói rất tự nhiên: Tôi đâu có chỉ được đường đâu mà cảm ơn! Quả đúng vậy, nhưng tôi đâu chỉ cảm ơn sự giúp đỡ, tôi cảm ơn cả sự trả lời nữa mà!
Không chỉ vậy, hình như còn có một trạng thái tâm lý nữa là, cái gì thuộc trách nhiệm, bổn phận của ai đó thì người khác không phải cảm ơn. Ra quán, nhiều người rất ngại nói câu cảm ơn khi người phục vụ mang đồ đến. Họ xem đó bổn phận, không phải là sự giúp đỡ. Thế nhưng, một người dân khi được một công chức giúp họ hoàn tất hồ sơ lại cảm ơn rối rít mà quên mất rằng vị công chức đó đang thực thi chức trách của mình. Có người đi đường sai luật, bị cảnh sát giao thông thổi lại, xử phạt thì họ lập tức xin lỗi, thậm chí có… khoanh tay rất ư lễ phép, mong được sự… thương tình của người đang thực thi công vụ. Người đó cũng quên mất là bản thân anh ta không có lỗi với anh cảnh sát giao thông, mà anh có lỗi với luật, sâu xa là với chính anh, khi mà sự vi phạm làm ảnh hưởng đến sự an toàn của bản thân anh.
Bởi vậy, hình như có một sự đảo lộn vị trí để cười, để nói câu cảm ơn, nói lời xin lỗi thì phải!
4. Có người nói: Con người là một loại động vật biết cười. Hình như đúng, con khỉ, con chó chỉ biết… nhe rằng chứ không phải biết cười, vì cái nhe răng của nó không có cảm xúc. Vậy mà trong Người Trung Quốc xấu xí, tác giả Bá Dương viết: “Nhưng những cô y tá, những cô bán vé xe người Trung Quốc lại là một ngoại lệ.(..) trừ phi vứt tiền vào mặt họ, thì ngay cả ông trời cũng chẳng có thể cậy mồm họ ra cho họ cười được”. Đến đây, cái phạm trù cười đã không chỉ để vui vẻ với nhau nữa mà đã “nghiêm trọng” thành vấn đề có phải… con người hay không. Nếu nói vậy, ở Việt Nam cũng có không ít người… xấu xí, có rất nhiều người không biết cười, nói đúng ra là họ không biết cười trong khi và ở nơi rất cần cười (cửa khẩu sân bay chẳng hạn). Bởi vậy, gần đây đã có những tập huấn về… cười, tức là những nhân viên này phải cười và biết cười (chứ không phải chỉ nhe răng!). Xem ra cái cười bây giờ quan trọng lắm chứ. Vì thế, chẳng phải ngẫu nhiên mà một tấm ảnh chụp một cô gái Việt Nam đang cười lại được sử dụng là hình ảnh quảng bá cho ngành du lịch. Đó là một thông điệp: Hãy đến với chúng tôi, người Việt Nam luôn vui mừng chào đón quý vị!
Lời chào cao hơn mâm cỗ. Một nụ cười cũng có thể là một lời chào. Một câu xin lỗi đôi khi cũng là một lời chào chứ đâu phải lúc nào cũng hiểu đó là vấn đề xác định lỗi phải (vì vậy người Anh khi muốn hỏi điều gì thì bao giờ cũng nói: Excuse me! (Cho tôi xin lỗi – vì đã làm phiền). Mà lời cảm ơn cũng có thể hiểu mà một lời chào (tạm biệt) sau khi có được sự giúp đỡ của người khác. Điều đó không chỉ có ý nghĩa tích cực trong mối quan hệ giữa người dân và các cơ quan quản lý mà còn thể hiện tính văn hóa, văn minh giữa những con người với nhau.
Vậy thì giá trị của nụ cười, lời chào và lời cảm ơn đều… cao như thế, sao chúng ta không học tập và thực hành đi!
1. Một buổi chiều, trong lúc dừng xe trên đường Đinh Tiên Hoàng (phường Đakao) chờ người quen, tôi thấy hai người nước ngoài cầm tờ giấy nhìn nhìn ngó ngó, dường như muốn tìm địa chỉ nào đó. Trong lúc đó, anh lái taxi vẫn ngồi trong xe, “kiên nhẫn” chờ hai người khách hỏi đường. Thấy vậy, tôi bèn đem hết vốn tiếng Anh của mình ra để… hỏi thăm. Thì ra hai người này muốn tìm một người ở số 41 Đinh Tiên Hoàng (địa chỉ của một cơ sở đào tạo), nhưng địa chỉ mà mọi người đang đứng (do ông taxi chở đến) lại là một… quán kem! Thực ra, đoạn đường Đinh Tiên Hoàng chỉ riêng ở quận 1 đã có hai số 41 nên cả người lái taxi cũng bị… rối! Sau khi hỏi giúp ở những quanh đó, tôi hướng dẫn hai người khách quay trở lại đoạn đường thuộc phường Bến Nghé! Hai người nước ngoài liên tục nói câu “thank you” và khi đã lên xe rồi vẫn vẫy tay chào!
2. Trong một lớp tập huấn về ứng dụng ISO trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước, TS Lưu Văn Phú (trường Cán bộ Thành phố) luôn miệng nhắc đi nhắc lại: Một trong điều để nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác phục vụ nhân dân của các công chức nhà nước là phải cười nhiều hơn, cảm ơn nhiều hơn, xin lỗi nhiều hơn! Thoạt nghe, phía dưới lớp có nhiều người cười, nhưng qua mấy lần lặp lại, dường như mọi người thấm: cán bộ công chức ta hiện nay còn rất thiếu cả ba điều này, dù nhiều người có bằng cấp chuyên môn, chính trị… đầy mình. TS Lưu Văn Phú cũng dẫn nhiều kinh nghiệm “cười, cảm ơn và xin lỗi” ở một số nước tiên tiến để minh chứng cho nền hành chính vững mạnh và hiệu quả của họ.
Dưới lớp có ai đó nói khe khẽ: Làm quản lý mà cười với xin lỗi, không chừng bị “người ta” “đè đầu”! Thì ra, việc hạn chế biểu lộ tình cảm và nhận lỗi đi liền với một nhận thức về hoạt động phục vụ nhân dân! Đó là làm sao phải nghiêm nghị để người dân tự giữ khoảng cách khi tiếp xúc. Không chừng trong đó hàm cả ý để có thể “trị” được dân!
3. Dường như dấu ấn của một nền văn hóa nông nghiệp vẫn còn in đậm trong lối sống của người dân ở các đô thị. Cái tâm lý ngại khách sáo, rào đón và cả ít tỏ ra tôn trọng người khác (kể cả trong lòng rất tôn trọng) thể hiện rõ qua giao tiếp thông thường. Bởi vậy, có lần khi nhận được câu cảm ơn sau khi không thể chỉ được đường giúp tôi, một người phụ nữ đứng tuổi đã nói rất tự nhiên: Tôi đâu có chỉ được đường đâu mà cảm ơn! Quả đúng vậy, nhưng tôi đâu chỉ cảm ơn sự giúp đỡ, tôi cảm ơn cả sự trả lời nữa mà!
Không chỉ vậy, hình như còn có một trạng thái tâm lý nữa là, cái gì thuộc trách nhiệm, bổn phận của ai đó thì người khác không phải cảm ơn. Ra quán, nhiều người rất ngại nói câu cảm ơn khi người phục vụ mang đồ đến. Họ xem đó bổn phận, không phải là sự giúp đỡ. Thế nhưng, một người dân khi được một công chức giúp họ hoàn tất hồ sơ lại cảm ơn rối rít mà quên mất rằng vị công chức đó đang thực thi chức trách của mình. Có người đi đường sai luật, bị cảnh sát giao thông thổi lại, xử phạt thì họ lập tức xin lỗi, thậm chí có… khoanh tay rất ư lễ phép, mong được sự… thương tình của người đang thực thi công vụ. Người đó cũng quên mất là bản thân anh ta không có lỗi với anh cảnh sát giao thông, mà anh có lỗi với luật, sâu xa là với chính anh, khi mà sự vi phạm làm ảnh hưởng đến sự an toàn của bản thân anh.
Bởi vậy, hình như có một sự đảo lộn vị trí để cười, để nói câu cảm ơn, nói lời xin lỗi thì phải!
4. Có người nói: Con người là một loại động vật biết cười. Hình như đúng, con khỉ, con chó chỉ biết… nhe rằng chứ không phải biết cười, vì cái nhe răng của nó không có cảm xúc. Vậy mà trong Người Trung Quốc xấu xí, tác giả Bá Dương viết: “Nhưng những cô y tá, những cô bán vé xe người Trung Quốc lại là một ngoại lệ.(..) trừ phi vứt tiền vào mặt họ, thì ngay cả ông trời cũng chẳng có thể cậy mồm họ ra cho họ cười được”. Đến đây, cái phạm trù cười đã không chỉ để vui vẻ với nhau nữa mà đã “nghiêm trọng” thành vấn đề có phải… con người hay không. Nếu nói vậy, ở Việt Nam cũng có không ít người… xấu xí, có rất nhiều người không biết cười, nói đúng ra là họ không biết cười trong khi và ở nơi rất cần cười (cửa khẩu sân bay chẳng hạn). Bởi vậy, gần đây đã có những tập huấn về… cười, tức là những nhân viên này phải cười và biết cười (chứ không phải chỉ nhe răng!). Xem ra cái cười bây giờ quan trọng lắm chứ. Vì thế, chẳng phải ngẫu nhiên mà một tấm ảnh chụp một cô gái Việt Nam đang cười lại được sử dụng là hình ảnh quảng bá cho ngành du lịch. Đó là một thông điệp: Hãy đến với chúng tôi, người Việt Nam luôn vui mừng chào đón quý vị!
Lời chào cao hơn mâm cỗ. Một nụ cười cũng có thể là một lời chào. Một câu xin lỗi đôi khi cũng là một lời chào chứ đâu phải lúc nào cũng hiểu đó là vấn đề xác định lỗi phải (vì vậy người Anh khi muốn hỏi điều gì thì bao giờ cũng nói: Excuse me! (Cho tôi xin lỗi – vì đã làm phiền). Mà lời cảm ơn cũng có thể hiểu mà một lời chào (tạm biệt) sau khi có được sự giúp đỡ của người khác. Điều đó không chỉ có ý nghĩa tích cực trong mối quan hệ giữa người dân và các cơ quan quản lý mà còn thể hiện tính văn hóa, văn minh giữa những con người với nhau.
Vậy thì giá trị của nụ cười, lời chào và lời cảm ơn đều… cao như thế, sao chúng ta không học tập và thực hành đi!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét