Thứ Năm, 16 tháng 7, 2009

Thời sự và suy nghĩ

CÁC DOANH NGHIỆP KINH DOANH XĂNG DẦU KHÔNG SÒNG PHẲNG!

Tính đến hết ngày 15-7, Bộ Tài chính cho biết tạm thời chưa giảm giá bán lẻ đối với các mặt hàng xăng, dầu. Đổi lại, doanh nghiệp sẽ trích trả cho ngân sách 1.000 đồng mỗi lít xăng và dành một khoản cho Quỹ bình ổn giá. Trong khi đó, giá mặt xăng dầu trên thế giới liên tục giảm trong 2 tuần gần đây (Bộ Tài chính đã xác nhận là bình quân giá xăng dầu thế giới từ ngày 30-6 đến ngày 13-7-2009 giảm từ 0,8% đến 8,6% so với giá bình quân tháng 6-2009 tuỳ theo từng chủng loại nhiên liệu).
Đáng ngạc nhiên là trong khi báo chí đều thông tin rằng với giá nhập khẩu hiện nay, doanh nghiệp đã có thể lãi với xăng A92 khoảng 800 đồng/lít, với dầu DO là 1.300 đồng/lít (Tuổi trẻ, ngày 15-7-2009), thì theo tính toán của liên Bộ Tài chính - Công Thương, các doanh nghiệp hiện nay vẫn lỗ 179 đồng cho mỗi lít xăng; lỗ 591 đồng cho mỗi kg dầu mazut. Vậy ai đúng, ai sai?
Điều dễ thấy là khi Bộ Tài chính cho phép các doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu tăng giá lần gần đây nhất (ngày 30-6, với mức từ 600 – 700đ/l) thì mức tăng đó không có lý do gì vẫn để tiếp tục lỗ. Tức là, mức tăng này ít nhất cũng hòa vốn. Như vậy, trong vòng nửa tháng nay, khi giá dầu thế giới giảm nhiều lần thì các doanh nghiệp đã có lãi. Và, thêm một lý do nữa, khi doanh nghiệp phải nộp 1.000đ/l xăng cho Quỹ bình ổn giá thì lại càng không có lý gì doanh nghiệp phải thực hiện khi họ đang chịu lỗ. Như vậy, phải chăng Bộ Tài chính và Bộ Công thương đã đứng về phía doanh nghiệp thay vì đứng về phía người dân?
Trên thực tế, mỗi lần xăng dầu tăng giá thì nhiều mặt hàng khác và nhiều loại dịch vụ cũng đều tăng giá theo. Điều đó càng gây thêm nhiều khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống của người dân. Nhưng khi giá xăng dầu giảm thì sự giảm theo của các loại hàng hóa và dịch vụ đó lại rất nhỏ giọt. Rõ ràng có một độ “chênh” đáng kể giữa mức giảm của giá xăng dầu và mức giảm của giá các loại hàng hóa, dịch vụ khác, cũng như đã có một độ “chênh” không nhỏ giữa mức giảm của giá xăng dầu thế giới và của giá xăng dầu trong nước. Bao nhiêu điều này cộng lại rốt cuộc đều đổ thêm gánh nặng cho người dân.
Chính những điều đó đã khiến người ta băn khoăn về vị trí độc quyền của các doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu. Dù từ ngày 1-7-2007 giá xăng thực hiện theo cơ chế thị trường, nhưng dường như cơ chế này chỉ được thực hiện nửa vời. Cái điệp khúc “giá thế giới tăng – giá trong nước tăng” và “giá thế giới giảm – giá trong nước chậm giảm và giảm ít” diễn ra rất thường xuyên. Nếu không phải độc quyền thì liệu các doanh nghiệp này có thể thoải mái hành xử như vậy?
Chưa hết, là những doanh nghiệp nhà nước, có vị trí cực kỳ quan trọng trong việc điều phối xăng dầu trong cả nước và điều tiết giá cả sinh hoạt nhưng có vẻ các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu quan tâm đến lợi ích của bản thân mình hơn là lợi ích của người dân. Họ thường than lỗ khi giá thế giới tăng và kêu gọi nhà nước hỗ trợ nhưng khi có lãi thì thường “ngâm” rất lâu, để kéo dài thời gian có lãi, bất kể khó khăn của người dân. Đã vậy, việc nhanh nhảu tăng giá cũng xảy ra thường xuyên như việc giảm giá chỉ nhỏ giọt.
Chủ trương của Chính phủ ngăn ngừa và hạn chế tình trạng buôn lậu xăng dầu qua biên giới; khuyến khích sử dụng tiết kiệm, hiệu quả xăng dầu trong sản xuất, tiêu dùng là hợp lý. Xét cho cùng đây cũng là cách để tăng hiệu quả sản xuất, tăng tính cạnh tranh trên thị trường. Nhưng các doanh nghiệp nhập xăng dầu không được lấy đó làm lý do để đẩy giá xăng dầu cao cho ngang bằng với các nước để chống buôn lậu xăng dầu qua biên giới. Bởi vì việc chống buôn lậu là việc làm thường xuyên, liên tục và đã được giao nhiệm vụ cho các lực lượng chức năng. Còn việc phục vụ nhu cầu sử dụng xăng dầu và bình ổn giá cả trong nước là nhiệm vụ quan trọng của ngành xăng dầu thì ngành cần thiết phải thực hiện cho tốt, theo hướng tăng cường phục vụ nhân dân.
Cuối cùng, khi đã kêu gọi người dân sử dụng xăng dầu tiết kiệm, hiệu quả thì bản thân ngành xăng dầu cũng phải triệt để thực hiện tính tiết kiệm, hiệu quả, cả trong việc mua bán, trữ và vận chuyển cũng như trong hoạt động điều hành, quản lý. Ngành nên lấy lãi kinh doanh một cách hợp lý hơn thông qua việc giảm giá thành thay vì chỉ lấy chênh lệch giữa giá đầu ra và đầu vào, mà thực chất đẩy phần thiệt thòi về phía người dân.
Có sòng phẳng như thế thì mới thực sự “ích nước lợi nhà”!

Không có nhận xét nào: