BÊN CẠNH HỌC PHÍ LÀ RẤT NHIỀU KHOẢN LO KHÁC…
Học phí bậc đại học, cao đẳng và trung cấp cuối cùng cũng tăng thêm, dù không phải ở mức cao nhất như Bộ Giáo dục – Đào tạo đã đề nghị. Xét chung, tăng học phí là điều hợp lý bởi học phí hiện tại đã trở nên lỗi thời so với mặt bằng giá cả chung. Hơn nữa, yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo thì không thể không tăng học phí.
Tuy nhiên, dư luận băn khoăn là liệu tăng học phí rồi chất lượng đào tạo có tăng lên hay “vũ như cẩn”? Tức là, ở nhiều trường, sinh viên vẫn phải học “chay”, thực hành “chay”, vẫn phải học trong những cơ sở chật chội, nóng bức, cả trăm sinh viên mới có một giảng viên…?
Thực ra học phí chỉ là một trong nhiều gánh nặng của sinh viên, nhất là sinh viên ngoại tỉnh. Hiện nay, một sinh viên lên thành phố trọ học thường phải chi phí nhiều cho việc thuê nhà trọ, ăn uống và một số sinh hoạt thiết yếu (xà bông, dầu gội, gửi xe, xăng xe, sửa xe, vé xe buýt…). Tính bình quân, chi xài tiết kiệm, mỗi sinh viên phải tốn 1.000.000đ/tháng cho các khoản này, trong khi sinh viên ở ngay thành phố chỉ tốn rất ít. Ngoài ra còn các khoản khác như học thêm, sách vở… - các khoản này thì gần như sinh viên nào cũng phải chi giống nhau. Tính chung, chi phí học tập cho sinh viên ngoại tỉnh cao hơn sinh viên ở thành phố từ 600.000 – 800.000đ/tháng.
Mặt khác, nhìn chung, thu nhập của hộ gia đình có con em học đại học ở thành phố thường cao hơn ở các tỉnh. Do đó, bất kỳ khoản thu nào thêm mỗi tháng vài trăm ngàn đồng thì sẽ làm tăng gánh nặng cho các gia đình ở tỉnh. Khi đó, các khoản tăng thêm có thể trở thành cái áo vất trên lưng con lừa đang chở rất nặng! nó càng nặng thêm nếu các khoản đó không thực sự thiết thực cho sinh viên.
Vậy mà, một số trường còn viện lý do tính “thẩm mỹ”, tính “quốc tế”, tính “toàn diện”… để bắt chẹt sinh viên phải đóng thêm nhiều khoản phí khác. Đồng phục, cặp sách, cà vạt, phí sinh hoạt câu lạc bộ…, đều trở thành gánh nặng cho sinh viên và gia đình. Những diện dẫn đó ngụy biện cho sự thờ ơ trước khó khăn của sinh viên và thậm chí có sự lấp liếm cho thái độ xem sinh viên (và phụ huynh) là “chùm khế ngọt”. Chiếc áo có tạo nên thầy tu được không hay chính chất lượng đào tạo, chính sự trân trọng từng người học, chính chia sẻ, cảm thông, chính tinh thần tiết kiệm… mới giúp cho sinh viên trở thành người có trình độ chuyên môn cao và trình độ văn hóa, nhân cách tốt? Phải chăng người lãnh đạo ở những trường này tự giam mình trong cái tháp ngà của sự giàu có (biết đâu cũng từ sự đóng góp của sinh viên) mà không biết rằng xã hội ta hiện vẫn còn không ít người khó khăn và để có tiền đóng học phí cho con em họ học đại học thôi cũng đã vất vả lắm rồi.Sự tùy tiện đề ra nhiều khoản thu thực ra có phải là phục vụ cho sinh viên hay cho thỏa mãn lòng tham không đáy của những người mang đầu óc kinh doanh giấu dưới áo của các nhà giáo dục? Các nhà quản lý không nên đứng ngoài cuộc, chỉ xem đây là một việc bình thường trong cách điều hành của một số trường đại học. Nên đặt nó vào các quan hệ, các hiện tượng xã hội để lý giải và có biện pháp quản lý cho phù hợp. Xét cho cùng, nơi gọi là trường học thì phải hoàn toàn khác với nơi gọi là chỗ mua bán!
Học phí bậc đại học, cao đẳng và trung cấp cuối cùng cũng tăng thêm, dù không phải ở mức cao nhất như Bộ Giáo dục – Đào tạo đã đề nghị. Xét chung, tăng học phí là điều hợp lý bởi học phí hiện tại đã trở nên lỗi thời so với mặt bằng giá cả chung. Hơn nữa, yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo thì không thể không tăng học phí.
Tuy nhiên, dư luận băn khoăn là liệu tăng học phí rồi chất lượng đào tạo có tăng lên hay “vũ như cẩn”? Tức là, ở nhiều trường, sinh viên vẫn phải học “chay”, thực hành “chay”, vẫn phải học trong những cơ sở chật chội, nóng bức, cả trăm sinh viên mới có một giảng viên…?
Thực ra học phí chỉ là một trong nhiều gánh nặng của sinh viên, nhất là sinh viên ngoại tỉnh. Hiện nay, một sinh viên lên thành phố trọ học thường phải chi phí nhiều cho việc thuê nhà trọ, ăn uống và một số sinh hoạt thiết yếu (xà bông, dầu gội, gửi xe, xăng xe, sửa xe, vé xe buýt…). Tính bình quân, chi xài tiết kiệm, mỗi sinh viên phải tốn 1.000.000đ/tháng cho các khoản này, trong khi sinh viên ở ngay thành phố chỉ tốn rất ít. Ngoài ra còn các khoản khác như học thêm, sách vở… - các khoản này thì gần như sinh viên nào cũng phải chi giống nhau. Tính chung, chi phí học tập cho sinh viên ngoại tỉnh cao hơn sinh viên ở thành phố từ 600.000 – 800.000đ/tháng.
Mặt khác, nhìn chung, thu nhập của hộ gia đình có con em học đại học ở thành phố thường cao hơn ở các tỉnh. Do đó, bất kỳ khoản thu nào thêm mỗi tháng vài trăm ngàn đồng thì sẽ làm tăng gánh nặng cho các gia đình ở tỉnh. Khi đó, các khoản tăng thêm có thể trở thành cái áo vất trên lưng con lừa đang chở rất nặng! nó càng nặng thêm nếu các khoản đó không thực sự thiết thực cho sinh viên.
Vậy mà, một số trường còn viện lý do tính “thẩm mỹ”, tính “quốc tế”, tính “toàn diện”… để bắt chẹt sinh viên phải đóng thêm nhiều khoản phí khác. Đồng phục, cặp sách, cà vạt, phí sinh hoạt câu lạc bộ…, đều trở thành gánh nặng cho sinh viên và gia đình. Những diện dẫn đó ngụy biện cho sự thờ ơ trước khó khăn của sinh viên và thậm chí có sự lấp liếm cho thái độ xem sinh viên (và phụ huynh) là “chùm khế ngọt”. Chiếc áo có tạo nên thầy tu được không hay chính chất lượng đào tạo, chính sự trân trọng từng người học, chính chia sẻ, cảm thông, chính tinh thần tiết kiệm… mới giúp cho sinh viên trở thành người có trình độ chuyên môn cao và trình độ văn hóa, nhân cách tốt? Phải chăng người lãnh đạo ở những trường này tự giam mình trong cái tháp ngà của sự giàu có (biết đâu cũng từ sự đóng góp của sinh viên) mà không biết rằng xã hội ta hiện vẫn còn không ít người khó khăn và để có tiền đóng học phí cho con em họ học đại học thôi cũng đã vất vả lắm rồi.Sự tùy tiện đề ra nhiều khoản thu thực ra có phải là phục vụ cho sinh viên hay cho thỏa mãn lòng tham không đáy của những người mang đầu óc kinh doanh giấu dưới áo của các nhà giáo dục? Các nhà quản lý không nên đứng ngoài cuộc, chỉ xem đây là một việc bình thường trong cách điều hành của một số trường đại học. Nên đặt nó vào các quan hệ, các hiện tượng xã hội để lý giải và có biện pháp quản lý cho phù hợp. Xét cho cùng, nơi gọi là trường học thì phải hoàn toàn khác với nơi gọi là chỗ mua bán!
