NÊN NHÂN RỘNG MÔ HÌNH TRỒNG HOA CHỐNG SÂU RẦY
Một mẩu tin nhỏ trên báo Tuổi trẻ ngày 24-2-2010 về trồng hoa chống sâu rầy cho lúa ở huyện Cai Lậy (Tiền Giang) thật đáng quan tâm. Đây là một trong những biện pháp trồng lúa “sạch” cần được nghiên cứu, ứng dụng và nhân rộng ở nhiều địa phương khác, trên nhiều loại cây trồng khác.
Riêng trong việc trồng lúa, khoảng trên 20 năm trở về trước, nông dân rất ít sử dụng thuốc trừ sâu, bởi khi đó các loại thuốc trừ sâu còn ít, giá cả còn cao. Quanh đi quẩn lại người ta chỉ dùng Basudin, DDT…, có tác hại lớn đến môi trường do quá độc và chậm phân hủy. Nông dân thường dùng các biện pháp “tự nhiên” như tránh trồng vụ nghịch, chọn giống kháng sâu rầy mạnh, thả vịt cho ăn sâu rầy… Những biện pháp tuy an toàn nhưng hiệu quả không cao. Những năm gần đây, nhờ tiến bộ khoa học kỹ thuật, thuốc bảo vệ thực vật ngày càng có nhiều chủng loại hơn, trừ sâu rầy hơn, giá cả rẻ hơn và tương đối an toàn hơn cho người và một số loại động vật khác. Tuy nhiên, cũng vì vậy mà một số loại nông sản có nguy cơ nhiễm dư lượng thuốc trừ sâu nhiều hơn, các động vật có ích cũng bị giết nhiều hơn.
Từ năm 2002, ngành khuyến nông đã đưa ra áp dụng chương trình “3 giảm, 3 tăng” trong canh tác lúa (giảm lượng giống gieo sạ, giảm phân đạm và giảm phun thuốc trừ sâu; tăng năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế) thì việc giảm sử dụng thuốc trừ sâu được đặc biệt quan tâm. Cùng mục đích giảm chi phí (trong đó có việc giảm sử dụng chất hóa học), tăng hiệu quả cây trồng, ngành khuyến nông cũng đã đưa ra chương trình quản lý dịch hại tổng hợp (gọi tắt là IPM). IPM (Intergrated Pest Managerment) là chương trình quản lý dịch hại tổng hợp là một hệ thống điều khiển dịch hại bằng cách sử dụng hài hoà những biện pháp kỹ thuật một cách thích hợp trên cơ sở phân tích hệ sinh thái đồng ruộng một cách hợp lý để giữ cho chủng quần dịch hại luôn ở dưới ngưỡng gây hại kinh tế. Có 5 biện pháp cơ bản trong IPM: canh tác kỹ thuật; sử dụng giống; đấu tranh sinh học và cách phòng trừ sinh học; điều hòa; sử dụng hóa chất khi cần thiết và hợp lý. Các nguyên tắc cơ bản của chương trình IPM là: trồng cây khỏe: cây có sức chống chịu cao; làm giàu thiên địch, tạo điều kiện cho thiên địch phát triển và nhân giống; thường xuyên thăm vườn để có biện pháp cụ thể, kịp thời; nông dân trở thành chuyên gia đồng ruộng. Trong khi đó, nông sản xuất khẩu của nước ta phải tuân thủ các yêu cầu về vệ sinh và an toàn ngày càng cao hơn.
Như vậy, việc trồng hoa chống sâu rầy trên ruộng lúa do Trung tâm Bảo vệ thực vật phía Nam thực hiện ở Tiền Giang là một trong những giải pháp cụ thể để thực hiện chương trình sản xuất an toàn. Việc trồng hoa này có nhiều lợi ích: hạn chế sâu rầy cho lúa (từ đó giảm lượng phân bón); giảm lượng thuốc trừ sâu phải phun xịt; bảo vệ môi trường (tăng các loại thiên địch, trong đó có những loài mà con người có thể khai thác) và người nông dân; có thể thu lợi từ một số loại cây trồng như mè, đậu bắp… Thực hiện mô hình này nhìn chung là rất rẻ, phù hợp với phần đông nông dân ở nước ta. Do đó có thể nhân rộng ra nhiều nơi. Quá trình nhân rộng cần chú ý:
Thứ nhất, quan tâm việc “dồn điền đổi thửa”, “tích tụ ruộng đất” để có được những mảnh ruộng tương đối lớn, từ đó dễ canh tác (nhất là ứng dụng phương tiện cơ giới) và có thể đắp được những bờ bao đủ rộng để trồng được những loại cây này.
Thứ hai, nghiên cứu những loại cây phù hợp cho từng loại thổ nhưỡng và có khả năng thu hút sâu rầy cho loại cây sản xuất để thực sự có tác dụng.
Thứ ba, tổ chức tập huấn, hướng dẫn và cung cấp giống cho nông dân để có thể thực hiện tốt mô hình này.
Thứ tư, nghiên cứu để ứng dụng không chỉ trên ruộng lúa mà còn nhiều loại cây trồng khác.
Thứ năm, tăng cường công tác tuyên truyền để nâng cao nhận thức của nông dân về việc sản xuất các loại nông sản “sạch”, có chất lượng cao, giảm chi phí, tăng hiệu quả.
Xét cho cùng, sản xuất có chất lượng, năng suất cao và thân thiện với môi trường là một yêu cầu quan trọng của nền kinh tế nói chung và nông nghiệp nói riêng. Đó cũng là một yêu cầu trong phát triển bền vững.
Một mẩu tin nhỏ trên báo Tuổi trẻ ngày 24-2-2010 về trồng hoa chống sâu rầy cho lúa ở huyện Cai Lậy (Tiền Giang) thật đáng quan tâm. Đây là một trong những biện pháp trồng lúa “sạch” cần được nghiên cứu, ứng dụng và nhân rộng ở nhiều địa phương khác, trên nhiều loại cây trồng khác.
Riêng trong việc trồng lúa, khoảng trên 20 năm trở về trước, nông dân rất ít sử dụng thuốc trừ sâu, bởi khi đó các loại thuốc trừ sâu còn ít, giá cả còn cao. Quanh đi quẩn lại người ta chỉ dùng Basudin, DDT…, có tác hại lớn đến môi trường do quá độc và chậm phân hủy. Nông dân thường dùng các biện pháp “tự nhiên” như tránh trồng vụ nghịch, chọn giống kháng sâu rầy mạnh, thả vịt cho ăn sâu rầy… Những biện pháp tuy an toàn nhưng hiệu quả không cao. Những năm gần đây, nhờ tiến bộ khoa học kỹ thuật, thuốc bảo vệ thực vật ngày càng có nhiều chủng loại hơn, trừ sâu rầy hơn, giá cả rẻ hơn và tương đối an toàn hơn cho người và một số loại động vật khác. Tuy nhiên, cũng vì vậy mà một số loại nông sản có nguy cơ nhiễm dư lượng thuốc trừ sâu nhiều hơn, các động vật có ích cũng bị giết nhiều hơn.
Từ năm 2002, ngành khuyến nông đã đưa ra áp dụng chương trình “3 giảm, 3 tăng” trong canh tác lúa (giảm lượng giống gieo sạ, giảm phân đạm và giảm phun thuốc trừ sâu; tăng năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế) thì việc giảm sử dụng thuốc trừ sâu được đặc biệt quan tâm. Cùng mục đích giảm chi phí (trong đó có việc giảm sử dụng chất hóa học), tăng hiệu quả cây trồng, ngành khuyến nông cũng đã đưa ra chương trình quản lý dịch hại tổng hợp (gọi tắt là IPM). IPM (Intergrated Pest Managerment) là chương trình quản lý dịch hại tổng hợp là một hệ thống điều khiển dịch hại bằng cách sử dụng hài hoà những biện pháp kỹ thuật một cách thích hợp trên cơ sở phân tích hệ sinh thái đồng ruộng một cách hợp lý để giữ cho chủng quần dịch hại luôn ở dưới ngưỡng gây hại kinh tế. Có 5 biện pháp cơ bản trong IPM: canh tác kỹ thuật; sử dụng giống; đấu tranh sinh học và cách phòng trừ sinh học; điều hòa; sử dụng hóa chất khi cần thiết và hợp lý. Các nguyên tắc cơ bản của chương trình IPM là: trồng cây khỏe: cây có sức chống chịu cao; làm giàu thiên địch, tạo điều kiện cho thiên địch phát triển và nhân giống; thường xuyên thăm vườn để có biện pháp cụ thể, kịp thời; nông dân trở thành chuyên gia đồng ruộng. Trong khi đó, nông sản xuất khẩu của nước ta phải tuân thủ các yêu cầu về vệ sinh và an toàn ngày càng cao hơn.
Như vậy, việc trồng hoa chống sâu rầy trên ruộng lúa do Trung tâm Bảo vệ thực vật phía Nam thực hiện ở Tiền Giang là một trong những giải pháp cụ thể để thực hiện chương trình sản xuất an toàn. Việc trồng hoa này có nhiều lợi ích: hạn chế sâu rầy cho lúa (từ đó giảm lượng phân bón); giảm lượng thuốc trừ sâu phải phun xịt; bảo vệ môi trường (tăng các loại thiên địch, trong đó có những loài mà con người có thể khai thác) và người nông dân; có thể thu lợi từ một số loại cây trồng như mè, đậu bắp… Thực hiện mô hình này nhìn chung là rất rẻ, phù hợp với phần đông nông dân ở nước ta. Do đó có thể nhân rộng ra nhiều nơi. Quá trình nhân rộng cần chú ý:
Thứ nhất, quan tâm việc “dồn điền đổi thửa”, “tích tụ ruộng đất” để có được những mảnh ruộng tương đối lớn, từ đó dễ canh tác (nhất là ứng dụng phương tiện cơ giới) và có thể đắp được những bờ bao đủ rộng để trồng được những loại cây này.
Thứ hai, nghiên cứu những loại cây phù hợp cho từng loại thổ nhưỡng và có khả năng thu hút sâu rầy cho loại cây sản xuất để thực sự có tác dụng.
Thứ ba, tổ chức tập huấn, hướng dẫn và cung cấp giống cho nông dân để có thể thực hiện tốt mô hình này.
Thứ tư, nghiên cứu để ứng dụng không chỉ trên ruộng lúa mà còn nhiều loại cây trồng khác.
Thứ năm, tăng cường công tác tuyên truyền để nâng cao nhận thức của nông dân về việc sản xuất các loại nông sản “sạch”, có chất lượng cao, giảm chi phí, tăng hiệu quả.
Xét cho cùng, sản xuất có chất lượng, năng suất cao và thân thiện với môi trường là một yêu cầu quan trọng của nền kinh tế nói chung và nông nghiệp nói riêng. Đó cũng là một yêu cầu trong phát triển bền vững.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét