Thứ Bảy, 19 tháng 2, 2011

Tạp bút

SÀI GÒN… XE GẮN MÁY

1. Cách đây 15 năm, lần đầu tiên tôi đặt chân đến Sài Gòn. Tôi hơi ngạc nhiên về thành phố lớn nhất nước vì trong tâm trí tôi cứ ngỡ thành phố đầy nhà cao cửa rộng, đầy các loại xe hơi. Hóa ra thành phố bấy giờ xe máy và xe đạp là hai loại xe chủ yếu trong đi lại của người dân. Tôi chú ý thấy số xe máy cũng sem sem với số xe đạp - cả hai chiếm khoảng 80% các loại xe.
Lần đầu đi xe đạp qua đường Bùi Hữu Nghĩa, đoạn gần cầu Sắt (bây giờ là cầu Bùi Hữu Nghĩa), nhiều người ra tận đường vịn ghi-đông hỏi: “Bán xe đạp hôn?” Tôi giật cả mình: Quái, làm sao người ta có thể chào mời một cách lộ liễu với cả người đi đường thế? Khi thuê nhà sống ở khu vực này, tôi mới biết nơi đây là một dãy phố mua bán và lắp ráp xe đạp. Vì ở đây, tôi mới biết thêm con đường này còn có “công nghệ” “luộc” xe gắn máy: cứ đặt xe vào “lò”, chỉ cần vài phút người ta có thể thay đổi vài món đồ “zin” bằng mấy món đồ “lô” để lấy tiền chênh lệch. Tôi bổ sung cho mình một từ vựng mới: “luộc” không phải chỉ có nghĩa là bỏ thứ gì vào nước rồi đun sôi cho chín mà còn có nghĩa là đánh tráo một món đồ tốt bằng một món đồ tồi!
2. Sống ở Sài Gòn 15 năm, tôi chứng kiến được nhiều sự đổi thay lớn của thành phố. Như căn nhà sàn tôi thuê ở gần cầu Sắt bây giờ cũng hoàn toàn mất dấu tích. Thành phố đông hơn và cũng giàu lên đáng kể. Tôi thấy rõ nhất là số xe gắn máy bây giờ áp đảo xe đạp. Bây giờ, xe đạp trở nên hiếm hoi cũng như xe Dream II 15 năm trước. Xe máy bây giờ cũng có vô số chủng loại chứ không phải chỉ vài loại như trước. Xe mới hơn, đẹp hơn, đắt tiền hơn. Đi vào trường học, công sở, chợ, rạp hát, xe máy để dọc dọc ngang ngang, chỉ vài chiếc xe đạp khiêm tốn. Nhưng xe đạp bây giờ không chỉ Martin như trước mà còn nhiều loại khác, với loại chạy bằng điện. Thật ngạc nhiên, có người lại thích đi xe cũ vì cưỡi những chiếc đời mới máy êm ru. Nhiều cô gái đẹp cầm lái Vespa đen của bốn năm chục năm trước thật lạ mắt. Còn những thanh niên chạy xe Cub 81 hoặc Cub cánh én cách điệu với màu sắc tươi rói cũng thật bắt mắt!
Xe máy nhiều nhưng người ta vẫn “gan” đua xe như trước. Cuối tuần một vài đường lớn, thể nào cũng thấy vài “yêng hùng” cúi mình nằm sát người trên yên xe phóng vun vút. Xe embrayage tay hay tự động hoặc tay ga đều có thể “lướt”. Dân chơi không chỉ là con nhà giàu có mà cả những thanh niên nông thôn mới “lên đời” từ bán đất…
3. “Văn hóa” xe gắn máy ở thành phố này cũng khá đặc biệt. Người ta ở thành đôi khi cách vài căn nhà không biết nhau; ra đường thì kính râm, khẩu trang, bây giờ là mũ bảo hiểm kín mít nên cũng chẳng nhận ra nhau. Vậy mà một người đi xe quên gạt chống ngang thì thể nào cũng có người đi qua nhắc nhở. Hiếm có người nào quên chạy đến nửa cây số mà không được ai nhắc. Sự quan tâm này thật đáng yêu làm sao! Không chỉ thế, “lỡ” đi vào đường cấm, đi bên trái mà có… công an đứng canh phía trước thì mười người có đến tám chín người được ra hiệu, thậm chí được gào thét để dừng lại đúng lúc. Hay đi đường mà bị giật đồ, chỉ cần la lên một tiếng thì thế nào cũng có vài xe đuổi theo. Người ta “giữa đường thấy chuyện bất bằng ma tha” nhiều lắm! “Xui” hơn, lỡ bị quẹt xe, té xe thì thế nào cũng có vài người ra đỡ xe đỡ người, lăng lăng xoa dầu, dắt xe, kể cả gọi dùm xe taxi.
Nhưng cũng có người lợi dụng lòng tốt của người khác để làm xấu. Có không ít cô gái nửa đêm ngồi khóc nức nở bên chiếc xe bị đổ, có anh dừng lại giúp đỡ thì… a lê, mấy gã bặm trợn xuất hiện trấn lột hay cướp xe không thương tiếc. Không đến đỗi xấu như thế nhưng nhiều khi thấy có tai nạn, người ta vô tư dừng xe giữa đường để… xem cho no mắt, bất kể mất thì giờ của mình, làm cản trở giao thông cho người khác.
4. Nhiều năm gần đây xuất hiện phong trào thanh niên tình nguyện giúp giữ gìn trật tự giao thông, chủ yếu dành cho người đi xe máy. Những chiếc áo xanh ấy chính là con em của thành phố, là sinh viên, học sinh sau giờ học tranh thủ làm nghĩa cử đẹp. Các bạn cầm cờ, cầm loa tay, cầm bảng chỉ dẫn, phát tờ bướm để hướng dẫn người đi đường dừng xe đúng vạch, đi đúng làn, rẽ đúng đường, đảm bảo an toàn giao thông và mỹ quan đô thị. Ý thức của người dân từ phong trào này được nâng lên thấy rõ - chẳng lẽ người lớn để em cháu nhắc nhở thì kỳ, nên ai cũng cố gắng, thành ra tạo được thói quen tốt.
***
Mười mấy qua, thành phố không ngừng đẹp thêm. Thói quen đi xe gắn máy vẫn được duy trì nhưng vẫn có thêm nhiều nét đẹp mới, có thể gọi được là một nét “văn hóa” xe gắn máy của thành phố. Ở thành phố chúng ta, ra đường gặp xe máy là nét đặc trưng chắc còn lâu mới thay đổi. Có vậy mới tạo nên một Sài Gòn – thành phố Hồ Chí Minh xe gắn máy!

Không có nhận xét nào: