HOA ANH ĐÀO VẪN NỞ Ở PHÍA MẶT TRỜI
1. Cá nhân tôi có tình cảm đặc biệt với nước Nhật. Hồi sinh viên, nhiều năm liền, tôi được Hiệp hội Học bổng Nhật – Việt trao tặng học bổng (với giá trị mười mấy năm trước mỗi năm tương đương 5 chỉ vàng). Tôi lại được một gia đình người Nhật đỡ đầu, mà một cô con gái của gia đình này đã có lần viết thư hỏi thăm, động viên tôi… Có cảm tình với người Nhật, với nước Nhật, tôi đã tập tành làm thơ haiku, thể thơ đặc sắc của xứ Phù Tang. Có điều, tôi vẫn lấy làm tiếc là qua nhiều lần chuyển nhà trọ, thư từ bị thất lạc nên đến giờ tôi không còn nhớ địa chỉ của ân nhân…
Có một dạo, tôi thường xuyên theo dõi chương trình đọc truyện thiếu nhi trên sóng Đài Tiếng nói Việt Nam để nghe bằng được truyện Quan tòa Oka, một loại truyện cổ vừa mang tính dân gian vừa có tính lịch sử. Tôi rất khâm phục trí thông minh và lòng thương dân của vị quan tòa đã đi vào huyền thoại của người dân Nhật Bản. Tôi có cảm giác như đang nghe những câu chuyện của Việt Nam, về một ông quan thanh liêm, chính trực, sáng suốt… Dĩ nhiên, sau này đọc Basho hay Wantanabe cũng có thể tìm thấy nét gì đó gần gũi với người Việt, dù rằng ngôn ngữ thể hiện có sự khác biệt với văn chương nước ta.
Người Nhật nổi tiếng thế giới về tinh thần gan dạ và kỷ luật. Các chiến binh samurai xưa khi thất trận thường tự xử bằng hình thức seppuku hoặc harakiri (tự mổ bụng tuẫn tiết) để tránh bị bắt, bị sỉ nhục. Thái độ này giống với tinh thần “thà chế vinh còn hơn sống nhục” của người Việt ta, mà một trong những người nổi tiếng nhất chính là danh tướng Trần Bình Trọng, người “thà làm quỷ đất Nam còn hơn làm vương đất Bắc”. Trong Thế chiến II, người ta còn biết đến kamikaze (thần phong), một loại tấn công cảm tử mà các phi công chiến đấu của Nhật mang đầy thuốc nổ lao vào tàu chiến hoặc máy bay của đối phương…
Cộng thêm những hiểu biết khác về xứ sở Phù Tang, trong suy nghĩ của tôi, dân tộc Yamato (một tên gọi khác của người Nhật) là một trong những dân tộc mà tôi cho rằng đáng kính nể nhất. (Trong số các dân tộc khác là người Do Thái và người… Việt Nam. Người Do Thái phải phiêu bạt gần 2.000 năm mà vẫn luôn hướng về đất tổ của mình và ở đâu họ cũng là những người vượt khó tuyệt vời. Còn người Việt Nam dù trải qua hơn 1.000 năm mất nước vẫn không bị đồng hóa và giành lại được độc lập). Người Nhật sống chơ vơ giữa biển, đất hẹp, người đông, tài nguyên khan hiếm lại thường xuyên gặp thiên tai, vậy mà họ vẫn xây dựng đất nước phát triển như vũ bão, lại để lại cho nhân loại một nền văn hóa vô cùng đặc sắc, không chỉ về văn học, kịch nghệ mà còn cả ẩm thực.
2. Tìm hiểu về Nhật Bản, tôi được biết với đất nước này, hai mối đe dọa nghiêm trọng nhất là động đất và sóng thần. Các thống kê cho thấy, mỗi năm Nhật Bản phải chịu 7.500 trận động đất, dù hầu hết các trận động đất này quá nhẹ, khó nhận ra, nhưng cũng có những trận động đất rất mạnh. Chẳng hạn, trận động đất 8 độ richter ở Mino – Owari ngày 27-10-1891 đã làm chết gần 7.300 người; trận ở Tango ngày 7-3-1927 mạnh 7,6 độ richter làm chết 3.020 người; trận ở Sanriku mạnh 8,4 độ richter ngày 2-3-1933 làm chết gần 3.000 người. Gần đây nhất là trận động đất Kobe (còn được biết đến với tên gọi “trận đại động đất Hanshin – Awaji”) diễn ra vào ngày 17-1-1995 mạnh 7,3 độ richter, làm 6.434 người thiệt mạng, 300.000 người mất nhà cửa, thiệt hại khoảng 10.000 tỉ yen (chiếm 2,5% GDP của Nhật Bản lúc đó)… Và dĩ nhiên, không thể nào quên “đại thảm họa động đất” mạnh 7,9 độ richter trưa ngày 1-9-1923 ở Kanto làm chết gần 143.000 người. Hồi tôi học môn Quan hệ quốc tế ở đại học, thầy giáo khi giảng về nước Nhật, có nhắc đến sự kiện này và giọng ông chùng lại, cả lớp lặng đi. Trước mắt tôi không phải là cảnh tượng nhà cửa tang hoang, xe cộ ngổn ngang trên đường… như những vụ động đất gần đây mà là những cảnh nhà cháy, những xác chết sạm đen, những khu nhà biến thành bình địa… Những hình ảnh đó theo mãi trong tôi, mỗi khi nghĩ đến động đất ở đâu đó.
Kể từ đó, Nhật Bản đã phải trải qua ít nhất 16 vụ động đất và sóng thần. Nhiều vụ gây thương vong lớn nhưng nhìn chung, người Nhật ứng phó với các tai nạn này với thái độ bình tĩnh, chịu đựng. Như người Việt ta “sống chung với lũ” thì người Nhật họ “sống chung với động đất, sóng thần”. Nhà cửa, các công trình đều được xây dựng có thể chịu được động đất với cường độ cao (một so sánh: nếu các công trình xây dựng ở nước ta có lẽ tan tành nếu có động đất ở mức độ vừa phải!). Người Nhật ngay từ nhỏ đã được dạy đối phó với loại thiên tai này, từ hành động đơn giản nhất là chui xuống gầm bàn cho đến việc tự giải cứu khi tai nạn xảy ra. Có lẽ ngoài những lời khen về sự nỗ lực phi thường của người Nhật trong nhiều lĩnh vực thì chúng ta cũng nên ngã mũ trước tinh thần “sống chung” với thiên tai của họ. Điều này, có lẽ dân miền Trung nước ta có nhiều điểm tương đồng!
3. Cuộc động đất 9,0 độ richter ngày 11-3-2011 tại Đông Bắc nước Nhật đã làm bàng hoàng cả thế giới. Khi xem những hình ảnh trên truyền hình, tôi đã gần như bật khóc. Những ngày sau, tôi liên tục theo dõi các bản tin và hi vọng con số thiệt hại đừng tăng lên… Nhưng có lẽ hậu quả của thảm họa này còn diễn ra thời gian dài sau vụ động đất. Đó là chưa kể những hậu quả chưa lường được của việc rò rỉ phóng xạ từ các nhà máy điện hạt nhân.
Dù vậy, tôi tin rằng, vết thương về một trong những tai nạn khủng khiếp nhất trong lịch sử Nhật Bản rồi sẽ chóng qua trong lòng người Nhật, cũng như sẽ sớm được khắc phục, bởi họ đã truyền được tinh thần vượt khó từ đời này qua đời khác. Những hình ảnh lực lượng cứu hộ Nhật kiên trì tìm kiếm người sống nay những nụ cười tìm gặp lại người thân và nhất là những dòng hàng người dài xếp hàng mua xăng dầu, thực phẩm… khiến tất cả chúng ta đều xúc động và khâm phục thái độ tuyệt vời của người Nhật.
Với cách ứng phó, cùng tinh thần “sống chung” lâu nay của người Nhật, tôi tin rằng hoa anh đào vẫn nở tươi thắm ở xứ sở mặt trời, núi Phú Sĩ vẫn tươi nguyên ở phía xa. Nước Nhật, người Nhật sẽ sớm vượt qua đại họa này, đồng thời sẽ ghi thêm vào lịch sử một bài học về tinh thần ngoan cường chống chọi với thảm họa tự nhiên.
Tất cả những điều đó đều khiến chúng ta nghiêng mình kính cẩn và cần phải chân thành học tập!
1. Cá nhân tôi có tình cảm đặc biệt với nước Nhật. Hồi sinh viên, nhiều năm liền, tôi được Hiệp hội Học bổng Nhật – Việt trao tặng học bổng (với giá trị mười mấy năm trước mỗi năm tương đương 5 chỉ vàng). Tôi lại được một gia đình người Nhật đỡ đầu, mà một cô con gái của gia đình này đã có lần viết thư hỏi thăm, động viên tôi… Có cảm tình với người Nhật, với nước Nhật, tôi đã tập tành làm thơ haiku, thể thơ đặc sắc của xứ Phù Tang. Có điều, tôi vẫn lấy làm tiếc là qua nhiều lần chuyển nhà trọ, thư từ bị thất lạc nên đến giờ tôi không còn nhớ địa chỉ của ân nhân…
Có một dạo, tôi thường xuyên theo dõi chương trình đọc truyện thiếu nhi trên sóng Đài Tiếng nói Việt Nam để nghe bằng được truyện Quan tòa Oka, một loại truyện cổ vừa mang tính dân gian vừa có tính lịch sử. Tôi rất khâm phục trí thông minh và lòng thương dân của vị quan tòa đã đi vào huyền thoại của người dân Nhật Bản. Tôi có cảm giác như đang nghe những câu chuyện của Việt Nam, về một ông quan thanh liêm, chính trực, sáng suốt… Dĩ nhiên, sau này đọc Basho hay Wantanabe cũng có thể tìm thấy nét gì đó gần gũi với người Việt, dù rằng ngôn ngữ thể hiện có sự khác biệt với văn chương nước ta.
Người Nhật nổi tiếng thế giới về tinh thần gan dạ và kỷ luật. Các chiến binh samurai xưa khi thất trận thường tự xử bằng hình thức seppuku hoặc harakiri (tự mổ bụng tuẫn tiết) để tránh bị bắt, bị sỉ nhục. Thái độ này giống với tinh thần “thà chế vinh còn hơn sống nhục” của người Việt ta, mà một trong những người nổi tiếng nhất chính là danh tướng Trần Bình Trọng, người “thà làm quỷ đất Nam còn hơn làm vương đất Bắc”. Trong Thế chiến II, người ta còn biết đến kamikaze (thần phong), một loại tấn công cảm tử mà các phi công chiến đấu của Nhật mang đầy thuốc nổ lao vào tàu chiến hoặc máy bay của đối phương…
Cộng thêm những hiểu biết khác về xứ sở Phù Tang, trong suy nghĩ của tôi, dân tộc Yamato (một tên gọi khác của người Nhật) là một trong những dân tộc mà tôi cho rằng đáng kính nể nhất. (Trong số các dân tộc khác là người Do Thái và người… Việt Nam. Người Do Thái phải phiêu bạt gần 2.000 năm mà vẫn luôn hướng về đất tổ của mình và ở đâu họ cũng là những người vượt khó tuyệt vời. Còn người Việt Nam dù trải qua hơn 1.000 năm mất nước vẫn không bị đồng hóa và giành lại được độc lập). Người Nhật sống chơ vơ giữa biển, đất hẹp, người đông, tài nguyên khan hiếm lại thường xuyên gặp thiên tai, vậy mà họ vẫn xây dựng đất nước phát triển như vũ bão, lại để lại cho nhân loại một nền văn hóa vô cùng đặc sắc, không chỉ về văn học, kịch nghệ mà còn cả ẩm thực.
2. Tìm hiểu về Nhật Bản, tôi được biết với đất nước này, hai mối đe dọa nghiêm trọng nhất là động đất và sóng thần. Các thống kê cho thấy, mỗi năm Nhật Bản phải chịu 7.500 trận động đất, dù hầu hết các trận động đất này quá nhẹ, khó nhận ra, nhưng cũng có những trận động đất rất mạnh. Chẳng hạn, trận động đất 8 độ richter ở Mino – Owari ngày 27-10-1891 đã làm chết gần 7.300 người; trận ở Tango ngày 7-3-1927 mạnh 7,6 độ richter làm chết 3.020 người; trận ở Sanriku mạnh 8,4 độ richter ngày 2-3-1933 làm chết gần 3.000 người. Gần đây nhất là trận động đất Kobe (còn được biết đến với tên gọi “trận đại động đất Hanshin – Awaji”) diễn ra vào ngày 17-1-1995 mạnh 7,3 độ richter, làm 6.434 người thiệt mạng, 300.000 người mất nhà cửa, thiệt hại khoảng 10.000 tỉ yen (chiếm 2,5% GDP của Nhật Bản lúc đó)… Và dĩ nhiên, không thể nào quên “đại thảm họa động đất” mạnh 7,9 độ richter trưa ngày 1-9-1923 ở Kanto làm chết gần 143.000 người. Hồi tôi học môn Quan hệ quốc tế ở đại học, thầy giáo khi giảng về nước Nhật, có nhắc đến sự kiện này và giọng ông chùng lại, cả lớp lặng đi. Trước mắt tôi không phải là cảnh tượng nhà cửa tang hoang, xe cộ ngổn ngang trên đường… như những vụ động đất gần đây mà là những cảnh nhà cháy, những xác chết sạm đen, những khu nhà biến thành bình địa… Những hình ảnh đó theo mãi trong tôi, mỗi khi nghĩ đến động đất ở đâu đó.
Kể từ đó, Nhật Bản đã phải trải qua ít nhất 16 vụ động đất và sóng thần. Nhiều vụ gây thương vong lớn nhưng nhìn chung, người Nhật ứng phó với các tai nạn này với thái độ bình tĩnh, chịu đựng. Như người Việt ta “sống chung với lũ” thì người Nhật họ “sống chung với động đất, sóng thần”. Nhà cửa, các công trình đều được xây dựng có thể chịu được động đất với cường độ cao (một so sánh: nếu các công trình xây dựng ở nước ta có lẽ tan tành nếu có động đất ở mức độ vừa phải!). Người Nhật ngay từ nhỏ đã được dạy đối phó với loại thiên tai này, từ hành động đơn giản nhất là chui xuống gầm bàn cho đến việc tự giải cứu khi tai nạn xảy ra. Có lẽ ngoài những lời khen về sự nỗ lực phi thường của người Nhật trong nhiều lĩnh vực thì chúng ta cũng nên ngã mũ trước tinh thần “sống chung” với thiên tai của họ. Điều này, có lẽ dân miền Trung nước ta có nhiều điểm tương đồng!
3. Cuộc động đất 9,0 độ richter ngày 11-3-2011 tại Đông Bắc nước Nhật đã làm bàng hoàng cả thế giới. Khi xem những hình ảnh trên truyền hình, tôi đã gần như bật khóc. Những ngày sau, tôi liên tục theo dõi các bản tin và hi vọng con số thiệt hại đừng tăng lên… Nhưng có lẽ hậu quả của thảm họa này còn diễn ra thời gian dài sau vụ động đất. Đó là chưa kể những hậu quả chưa lường được của việc rò rỉ phóng xạ từ các nhà máy điện hạt nhân.
Dù vậy, tôi tin rằng, vết thương về một trong những tai nạn khủng khiếp nhất trong lịch sử Nhật Bản rồi sẽ chóng qua trong lòng người Nhật, cũng như sẽ sớm được khắc phục, bởi họ đã truyền được tinh thần vượt khó từ đời này qua đời khác. Những hình ảnh lực lượng cứu hộ Nhật kiên trì tìm kiếm người sống nay những nụ cười tìm gặp lại người thân và nhất là những dòng hàng người dài xếp hàng mua xăng dầu, thực phẩm… khiến tất cả chúng ta đều xúc động và khâm phục thái độ tuyệt vời của người Nhật.
Với cách ứng phó, cùng tinh thần “sống chung” lâu nay của người Nhật, tôi tin rằng hoa anh đào vẫn nở tươi thắm ở xứ sở mặt trời, núi Phú Sĩ vẫn tươi nguyên ở phía xa. Nước Nhật, người Nhật sẽ sớm vượt qua đại họa này, đồng thời sẽ ghi thêm vào lịch sử một bài học về tinh thần ngoan cường chống chọi với thảm họa tự nhiên.
Tất cả những điều đó đều khiến chúng ta nghiêng mình kính cẩn và cần phải chân thành học tập!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét