CON EM TA HỌC NHƯ THẾ NÀO TRONG NHÀ TRƯỜNG?
Trong lời tựa của quyển Thế hệ ngày mai (viết năm 1952), học giả Nguyễn Hiến Lê nêu tâm trạng của những bậc cha mẹ khi lần đầu tiên đưa con trẻ đến trường: “Suốt đời ta, chỉ có những lúc ấy là chúng ta đem con của chúng ta giao cho người lạ để nhờ uốn nắn, giáo hóa. Phải có một lòng tin người mãnh liệt hoặc một lòng thờ ơ đáng tội với tổ tiên và nòi giống mới có thể đem thịt của chúng ta, máu của chúng ta giao cho người như vậy được. Và chắc có nhiều bạn, sau khi đưa con tới trường lần đầu tiên, về nhà tự hỏi: ‘Không biết việc ta làm đó phải hay trái? Người lãnh con ta có đáng tin không? Phương pháp giáo dục có đáng tin không?’”
Những câu hỏi đó lòng tin mới đưa con đến trường, nhưng lòng tin đó khó có thể nói là tuyệt đối. Chương trình dạy học, sách giáo khoa, phương tiện, đồ dùng dạy học, trường lớp, môi trường xung quanh nhà trường, kiến thức, trình độ, cách truyền đạt và tấm lòng của thầy cô… đều có thể là mối bận tâm. Từ chính sách giáo dục, triết lý giáo dục đến từng cử chỉ, lời nói của người trực tiếp đứng lớp đều đáng được quan tâm. Chẳng hạn: chương trình các bậc học hiện nay có phải là quá nhiều cho trẻ? Sách giáo khoa có chỗ còn sai và chưa thực sự phù hợp cho học sinh tất cả các vùng miền trong cả nước? Đồ dùng dạy học còn thiếu nhiều và chưa theo kịp yêu cầu giảng dạy? Trường lớp phần nhiều vẫn còn chật chội, thiếu mảng cây xanh và không có không gian cho học sinh vui chơi? Xung quanh trường học vẫn còn ít nhiều nguy hiểm, nhất là với bạo lực, tệ nạn xã hội? Cách truyền đạt của một bộ phận giáo viên chưa kích thích được khả năng tư duy và sáng tạo của trẻ? Thái độ, lời nói của một số giáo viên vẫn chưa thực sự làm gương cho trẻ?… Đặc biệt, với trẻ học mẫu giáo và học sinh cấp I, độ tuổi đang định hình nhân cách, tính cách, thầy cô giáo là người có tác động trực tiếp và rất quan trọng. Vì vậy, sự quan tâm của phụ huynh đến việc học tập của con em mình như thế nào trong nhà trường lại càng sâu sắc hơn.
Thế nhưng, có lẽ phần lớn phụ huynh khó có thể biết con em mình đã được dạy, được học như thế nào, được thầy cô quan tâm, đối xử ra sao. Bởi dù tiếp cận với sách giáo khoa nhưng thật khó để biết được sách giáo khoa đó được truyền đạt đến con em mình như thế nào, với thái độ như thế nào, được kiểm tra, đánh giá ra sao, việc xếp loại có thực chất không?… Mỗi năm 2 lần, phụ huynh được mời họp để nghe phổ biến tình hình học tập của con em nhưng thực ra không có thì giờ để giáo viên nêu được việc học của từng học sinh cho cha mẹ biết. Có khi, nhà trường tổ chức hội giảng, thực hiện một tiết dạy “đặc biệt” có sự theo dõi của phụ huynh, để xem con em mình học tập như thế nào, nhưng điều này quả thực rất hiếm và thường có sự “chuẩn bị” nhất định. Vì vậy, có thể nói, sự thông cảm và phối hợp lẫn nhau trong việc giáo dục trẻ giữa nhà trường và gia đình luôn có khoảng cách.
Để giải quyết vấn đề này, trước hết, ngành giáo dục cần công khai, minh bạch triết lý giáo dục, chương trình giảng dạy. Việc công khai này nên thông qua việc phổ biến chương trình giảng dạy hàng năm của từng khối lớp trong hội nghị phụ huynh vào đầu mỗi năm học. Nhà trường cần giải đáp, xử lý những thắc mắc, đề xuất của phụ huynh trong phạm vi của mình, vấn đề nào vượt quá khả năng thì kịp thời báo cáo lên cấp trên để có hướng dẫn cách giải quyết, cũng như tiếp thu những đóng góp, hiến kế của phụ huynh để việc dạy dỗ cho con em họ nói riêng và học sinh nói chung được tốt hơn. Hội nghị này cần được tổ chức trên tinh thần dân chủ, cầu thị, nghiêm túc lắng nghe và nghiêm túc tiếp thu.
Câu hỏi “con em ta học như thế nào trong nhà trường” lâu nay tưởng là câu hỏi đơn giản hóa ra lại rất khó trả lời cho thấu đáo. Nếu điều này không được khắc phục, e rằng chất lượng giáo dục sẽ khó được nâng chất thực sự, bởi thiếu sự hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau giữa phụ huynh và nhà trường. Do đó, cách nào đó có thể hiểu rằng, trả lời được câu hỏi này cũng là giải một bài toán về chất lượng và hiệu quả giảng dạy trong nhà trường phổ thông.
Trong lời tựa của quyển Thế hệ ngày mai (viết năm 1952), học giả Nguyễn Hiến Lê nêu tâm trạng của những bậc cha mẹ khi lần đầu tiên đưa con trẻ đến trường: “Suốt đời ta, chỉ có những lúc ấy là chúng ta đem con của chúng ta giao cho người lạ để nhờ uốn nắn, giáo hóa. Phải có một lòng tin người mãnh liệt hoặc một lòng thờ ơ đáng tội với tổ tiên và nòi giống mới có thể đem thịt của chúng ta, máu của chúng ta giao cho người như vậy được. Và chắc có nhiều bạn, sau khi đưa con tới trường lần đầu tiên, về nhà tự hỏi: ‘Không biết việc ta làm đó phải hay trái? Người lãnh con ta có đáng tin không? Phương pháp giáo dục có đáng tin không?’”
Những câu hỏi đó lòng tin mới đưa con đến trường, nhưng lòng tin đó khó có thể nói là tuyệt đối. Chương trình dạy học, sách giáo khoa, phương tiện, đồ dùng dạy học, trường lớp, môi trường xung quanh nhà trường, kiến thức, trình độ, cách truyền đạt và tấm lòng của thầy cô… đều có thể là mối bận tâm. Từ chính sách giáo dục, triết lý giáo dục đến từng cử chỉ, lời nói của người trực tiếp đứng lớp đều đáng được quan tâm. Chẳng hạn: chương trình các bậc học hiện nay có phải là quá nhiều cho trẻ? Sách giáo khoa có chỗ còn sai và chưa thực sự phù hợp cho học sinh tất cả các vùng miền trong cả nước? Đồ dùng dạy học còn thiếu nhiều và chưa theo kịp yêu cầu giảng dạy? Trường lớp phần nhiều vẫn còn chật chội, thiếu mảng cây xanh và không có không gian cho học sinh vui chơi? Xung quanh trường học vẫn còn ít nhiều nguy hiểm, nhất là với bạo lực, tệ nạn xã hội? Cách truyền đạt của một bộ phận giáo viên chưa kích thích được khả năng tư duy và sáng tạo của trẻ? Thái độ, lời nói của một số giáo viên vẫn chưa thực sự làm gương cho trẻ?… Đặc biệt, với trẻ học mẫu giáo và học sinh cấp I, độ tuổi đang định hình nhân cách, tính cách, thầy cô giáo là người có tác động trực tiếp và rất quan trọng. Vì vậy, sự quan tâm của phụ huynh đến việc học tập của con em mình như thế nào trong nhà trường lại càng sâu sắc hơn.
Thế nhưng, có lẽ phần lớn phụ huynh khó có thể biết con em mình đã được dạy, được học như thế nào, được thầy cô quan tâm, đối xử ra sao. Bởi dù tiếp cận với sách giáo khoa nhưng thật khó để biết được sách giáo khoa đó được truyền đạt đến con em mình như thế nào, với thái độ như thế nào, được kiểm tra, đánh giá ra sao, việc xếp loại có thực chất không?… Mỗi năm 2 lần, phụ huynh được mời họp để nghe phổ biến tình hình học tập của con em nhưng thực ra không có thì giờ để giáo viên nêu được việc học của từng học sinh cho cha mẹ biết. Có khi, nhà trường tổ chức hội giảng, thực hiện một tiết dạy “đặc biệt” có sự theo dõi của phụ huynh, để xem con em mình học tập như thế nào, nhưng điều này quả thực rất hiếm và thường có sự “chuẩn bị” nhất định. Vì vậy, có thể nói, sự thông cảm và phối hợp lẫn nhau trong việc giáo dục trẻ giữa nhà trường và gia đình luôn có khoảng cách.
Để giải quyết vấn đề này, trước hết, ngành giáo dục cần công khai, minh bạch triết lý giáo dục, chương trình giảng dạy. Việc công khai này nên thông qua việc phổ biến chương trình giảng dạy hàng năm của từng khối lớp trong hội nghị phụ huynh vào đầu mỗi năm học. Nhà trường cần giải đáp, xử lý những thắc mắc, đề xuất của phụ huynh trong phạm vi của mình, vấn đề nào vượt quá khả năng thì kịp thời báo cáo lên cấp trên để có hướng dẫn cách giải quyết, cũng như tiếp thu những đóng góp, hiến kế của phụ huynh để việc dạy dỗ cho con em họ nói riêng và học sinh nói chung được tốt hơn. Hội nghị này cần được tổ chức trên tinh thần dân chủ, cầu thị, nghiêm túc lắng nghe và nghiêm túc tiếp thu.
Câu hỏi “con em ta học như thế nào trong nhà trường” lâu nay tưởng là câu hỏi đơn giản hóa ra lại rất khó trả lời cho thấu đáo. Nếu điều này không được khắc phục, e rằng chất lượng giáo dục sẽ khó được nâng chất thực sự, bởi thiếu sự hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau giữa phụ huynh và nhà trường. Do đó, cách nào đó có thể hiểu rằng, trả lời được câu hỏi này cũng là giải một bài toán về chất lượng và hiệu quả giảng dạy trong nhà trường phổ thông.
Bài đã đang Tuổi trẻ cuối tuần, ngày 2-10-2011
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét