Thứ Hai, 14 tháng 1, 2008

Thời sự và suy nghĩ

CÀ PHÊ CAO GIÁ, MỪNG TRƯỚC LO SAU!

Cà phê Việt Nam xuất khẩu đạt kỷ lục 1,8 tỉ USD, vượt qua gạo để giữ vị trí hàng đầu về giá trị kim ngạch trong nhóm các nông sản. Giá cà phê xuất khẩu cũng tăng cao, với giá cà phê vối đạt bình quân 1.400 USD/tấn. Trong nước, giá cà phê nhân đạt xấp xỉ 30 triệu đ/tấn. Tình hình đó đã giúp các vùng cà phê Tây Nguyên, Đông Nam Bộ hồi phục nhanh chóng, người trồng cà phê ổn định cuộc sống và có mức thu nhập cao. Nguyên nhân chính không nằm ở phía trong nước mà chủ yếu do giá cà phê thế giới tăng cao khi sản lượng các cường quốc cà phê bị giảm sút. Như vậy, tín hiệu đáng mừng của cà phê lại mang tính thụ động và nhiều rủi ro với Việt Nam.
Do đó, giá cà phê cao đã đứng trước nhiều thách thức to lớn. Điệp khúc “trồng – chặt” có thể sẽ trở lại, vì vế “trồng” hiện đã bắt đầu ở một số nơi, ngay từ mùa mưa năm 2006, khi giá cà phê đã ổn định ở mức cao. Đáng chú ý là cả những vùng không có lợi thế so sánh cho cà phê cũng được nông dân đầu tư cho loại cây này, như vậy một mặt không có hiệu quả kinh tế cao nhưng lại đối mặt với rủi ro lớn. Bên cạnh đó, việc trồng cà phê bằng cách phá rừng tiếp tục gây nguy hại cho môi trường và chặt bỏ những loại cây trồng khác cũng gây những mất cân bằng trong sản xuất nông nghiệp. Ngay cả việc khai thác bừa bãi nguồn nước ngầm để tưới cà phê cũng ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn tài nguyên này. Ngoài ra, không thể không lo đến việc mất uy tín về phẩm chất mặt hàng cà phê Việt Nam khi một số người hám lợi vì thấy giá cao đã trộn lẫn cà phê chất lượng xấu vào cà phê xuất khẩu, còn nông dân thì trồng lại cả những giống cà phê phẩm chất không tốt... Đây là những nguy cơ tiềm tàng cho ngành cà phê Việt Nam mà chính nông dân là người phải chịu thiệt thòi nhất nếu điều đó xảy ra.
Trong bối cảnh nửa mừng nửa lo như vậy, vai trò định hướng của nhà nước là rất cần thiết. Trước hết là phải quy hoạch các vùng cà phê một cách hợp lý và khoa học, trong đó cần quan tâm đến cả yếu tố thổ nhưỡng và đầu ra. Không thể để các vùng cà phê phát triển tự phát tràn lan, nhất là ở những nơi có thể trồng các loại cây khác đạt hiệu quả cao hơn cây cà phê. Việc chọn những giống cà phê có năng suất cao, phẩm chất tốt, khả năng chống hạn và sâu bệnh tốt, phù hợp với từng loại thổ nhưỡng cũng hết sức quan trọng. Có như vậy, kết hợp với yếu tố quy hoạch, diện tích cà phê được kiểm soát nhưng vẫn ổn định và gia tăng năng suất, sản lượng, đem lại hiệu quả cao hơn. Bên cạnh đó, nhà nước cũng cần định hướng phát triển ngành chế biến cà phê thay vì chỉ xuất khẩu cà phê nhân. Việc làm này không chỉ mang lại lợi nhuận cao hơn mà còn giải quyết thêm công ăn việc làm cho người lao động, đồng thời mở rộng thị trường xuất khẩu. Ngoài ra, việc tìm kiếm và mở rộng thị trường xuất khẩu lớn, ổn định có ý nghĩa không nhỏ trong việc bảo vệ ngành cà phê Việt Nam. Vì hiện nay, cà phê Việt Nam sản xuất không chỉ tiêu thụ trong nước mà chủ yếu để xuất khẩu, do đó cần có nhiều thị trường để không bị quá phụ thuộc. Cuối cùng, công tác tiếp thị, quảng bá thương hiệu cà phê Việt Nam cũng cần được nghiên cứu kỹ lưỡng và thực hiện đồng bộ, trong đó cần có các biện pháp để hạn chế cách làm ăn gian lận của một số doanh nghiệp xuất khẩu để giữ uy tín cho cà phê trong nước…

Không có nhận xét nào: